Edese Vos
De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) heeft een formele brief gestuurd aan de gemeenteraad van Ede. Aanleiding is de wijze waarop burgemeester René Verhulst omgaat met de lokale journalistiek – en in het bijzonder met de redactie van de Edese Vos.
Thomas Bruning, algemeen secretaris van de NVJ, schrijft in de brief dat het categorisch weigeren van interviews en de manier waarop de burgemeester publiekelijk over de redactie spreekt niet bijdragen aan een klimaat waarin lokale journalistiek haar werk kan doen. “De opstelling van de burgemeester betreft geen incident, maar hindert nu al meerdere jaren het werk van de redactie van de Edese Vos,” aldus Bruning.
De brief is bewust gericht aan de gemeenteraad – het hoogste orgaan binnen de gemeente, dat de burgemeester ter verantwoording kan roepen. De brief is tevens in afschrift gestuurd aan het college van burgemeester en wethouders.
Het is niet de eerste keer dat de NVJ zich over de situatie in Ede heeft uitgesproken. Naar aanleiding van een juridische dreigbrief die de gemeente in 2023 aan de redactie stuurde, schreef Bruning op sociale media dat de gemeente Ede daarmee “volstrekt uit de bocht vliegt.” NVJ-secretaris uitgeverijbedrijf Paul Teixeira noemde het optreden van de gemeente “behoorlijk slecht en een gemeente onwaardig.” In 2024 bezocht een delegatie van de NVJ de burgemeester in Ede – niet op zijn uitnodiging, maar omdat de NVJ de signalen van haar leden serieus nam.
Wat de NVJ in de brief feitelijk aan de orde stelt, is dat een burgemeester geen interviews kan blijven weigeren aan één specifiek medium – en niet publiekelijk over een redactie kan spreken op een wijze die haar werk ondermijnt.
Een patroon van jaren
De directe aanleiding voor de brief is een incident in november 2025, waarbij burgemeester Verhulst zich tijdens een openbare bijeenkomst over bestuurlijke integriteit en grondrechten publiekelijk uitliet over een journalist van de Edese Vos. De kwestie belandde bij de advocaat van de NVJ. Voor NVJ-secretaris Bruning was dat de reden om zich nu rechtstreeks tot de gemeenteraad te wenden.
De brief is de meest recente reactie op een patroon dat teruggaat tot 2021. De Edese Vos documenteerde dit eerder in meerdere artikelen. Een overzicht:
Je vindt deze artikelen in ons dossier Persvrijheid.
Ook zichtbaar in het college
De houding lijkt zich niet te beperken tot de burgemeester. Ook wethouders Jan-Pieter van der Schans en Karin Bijl weigerden interviews met de redactie van de Edese Vos.
Bruning schrijft in de brief dat het uitzonderlijk is dat een journalist of redactie zich tot de NVJ wendt vanwege een dergelijk structureel probleem. “Daarom dringen wij er opnieuw op aan om voortaan op een volwaardige wijze de lokale media te woord te staan en hen te faciliteren in hun controlerende rol.”
De NVJ-brief sluit aan bij een open brief die de redactie van de Edese Vos op 11 mei stuurde aan de formerende partijen, waarin zij opriep tot een opener informatiecultuur en professioneel respect voor de democratische rol van onafhankelijke journalistiek.
NASCHRIFT 29 mei 2026: Ook Binnenlands Bestuur, het vakblad voor ambtenaren en bestuurders bij de overheid, besteedt aandacht aan de kwestie.
NASCHRIFT 3 juni 2026: Villamedia, het vakblad voor journalisten, heeft er eveneens een bericht aan gewijd.
Gezien de verhoudingen van het college, tegenover de beroerd zwakke ruggegraat van onze gemeenteraad, lijkt het mij dat onze burgervader hier ook, als gewoonlijk, vrolijk mee wegkomt. Vooralsnog zie ik geen enkel raadslid het lef hebben om op te staan, zoals bv. Wesselius heeft gedaan. Verhulst is immers als een Trumpje, neemt wraak als het hem niet zint/uitkomt. Hij lijkt niet te begrijpen dat een publiek ambt als burgervader bepaalde verplichtingen schept. Vrije, scherpe, onderzoekende pers is uiterst belangrijk in een democratie. Als zijn enige regelmatige spreekbuis Edestad is, getuigt dat immers van een bepaald niveau (wie betaalt, bepaalt)!
Het voelt voor mij als lezer van de Edese Vos als een succes, maar ik denk dat het een bittere noodzaak is. Ik vermoed dat het bij ons eigen Trumpje weinig gaat uitmaken. De positieve kant is dat Ede wel weer op de kaart staat, ahum.
Ook de vorige “burgervader” was niet erg toeschietelijk als het aankwam op openheid van zaken. Het akkefietje met een AZC is nog niet vergeten. Zelfs de Raad werd niet tijdig geïnformeerd. Lijkt niet alleen iets van deze burgemeester. FOEI!
Ben benieuwd of de gemeenteraad naar aanleiding van de brief van Thomas Bruning enige actie onderneemt. Alles draait toch om de democratisch controle, die door de burgemeester zwaar wordt gehinderd. De raad zou de burgemeester bijvoorbeeld om opheldering en uitleg kunnen vragen! Over omgang met de lokale pers gesproken: is er door de Edese Vos al een gesprek geweest met onze gemeentesecretaris Maartje Schlebusch sinds haar aanstelling. Ben benieuwd wat zij van deze brief vindt?
Nog niet. Wij krijgen geen ambtenaren te spreken. Dat is ook precies één van de punten die we aansnijden in onze open brief aan de formerende partijen:
https://edesevos.nl/onze-open-brief-aan-de-formerende-partijen/
We zijn daarnaast benieuwd of raadsleden naar aanleiding van de NVJ-brief contact met ons opnemen voor meer informatie. De burgemeester draagt vooral ongefundeerde vijandsbeelden en karikaturen uit over media die hem niet aanstaan.
Het chilling effect dat daarvan uitgaat is reëel. Ambtenaren, bestuurders en inwoners zien ook hoe er over journalisten wordt gesproken. Dat draagt niet bij aan een open bestuurscultuur waarin mensen zich vrij voelen om informatie te delen, vragen te stellen of het gesprek aan te gaan.
Interessant genoeg refereert wethouder Peter de Pater daar ook aan in het gesprek dat we recent met hem hadden, onder het kopje ‘een dikke huid leren kweken’:
https://edesevos.nl/peter-de-pater-blikt-terug-op-acht-jaar-bouwen-en-botsen/
Het zal waarschijnlijk alleen maar koren op de molen zijn, maar misschien kan de vos zich inschrijven om met de burgemeester mee te wandelen en zodoende hem te spreken krijgen… https://www.bezoek-ede.nl/natuur-actief/wandelen-ede/op-pad
@Justin: Gezien, maar zo’n activiteit wonen we alleen bij als we een journalistiek verhaal willen maken over deze wandeling, niet als een manier om hem te spreken te krijgen.
Wij zijn ook niet wanhopig op zoek naar een gesprek met de burgemeester. We hebben hem in november nog live gesproken nadat hij ons opnieuw in het openbaar vijandig bejegende. Elke keer reiken we hem dan gewoon de hand en stellen voor om in een open gesprek de ongemakken die hij kennelijk ervaart eens te bespreken. Dat weigert hij categorisch.
Onze officiële interviewverzoeken over de afgelopen jaren zijn dan ook allemaal geweigerd. Dat zo’n houding een bestuurder niet past is evident, de NVJ spreekt zich niet voor niets uit. Ook een burgemeester heeft normering nodig.
De brief van de NVJ staat als stuk B06 op de agenda voor de raadsvergadering van aanstaande donderdag: https://ede.raadsinformatie.nl/document/16999372/1
Als geen enkele partij er donderdag aandacht voor vraagt dan laat de raad het verder helemaal bij het college. Dat zou een gemiste kans zijn voor de oppositie.
Niet alleen voor de oppositie, maar ook voor de coalitiepartijen. Het functioneren van onze lokale democratische rechtsstaat – inclusief persvrijheid, vrijheid van meningsuiting en de wettelijk vereiste transparantie van bestuur – gaat iedere inwoner en iedere partij aan.
Het is daarbij goed om te beseffen dat de burgemeester geen onderdeel is van de coalitie en ook geen volksvertegenwoordiger is. Juist daarom hoort hij onafhankelijk boven de partijen te staan en is de gehele raad verantwoordelijk voor het aanspreken van de burgemeester wanneer daar aanleiding toe is.
De vraag die voorligt is of een burgemeester structureel gesprekken met een journalistiek medium kan weigeren en dat medium publiekelijk kan diskwalificeren zonder dat daar bestuurlijke consequenties aan worden verbonden.
Wij zullen goed kijken hoe de raad met die verantwoordelijkheid omgaat. Deze kwestie is wat dat betreft een interessante lakmoesproef voor de nieuwe raad.
Heel simpel, deze fraaie burgervader heeft een broertje dood aan kritische pers, het hindert hem in zijn vermeende almacht. Daarom zou het deze gemeenteraad sieren hem hier duidelijk op te wijzen. Doet deze gemeenteraad dat niet op een of andere manier, dan is zij medeverantwoordelijk voor het doorlopende en toenemende verlies in vertrouwen in de overheid. Dan is het “trumpiaans beleid”. We zullen dan nog wel eens zien waar de wal het schip gaat keren, als het dan al niet te laat is.
Vrijdag 29 mei jl. sprak ik tijdens een workshop namens Het Huis van Actief Burgerschap Ede op het landelijke festival ‘We doen het samen’ in Utrecht. Een drukbezocht evenement over burgerinitiatieven, nieuwe vormen van democratie en participatie. Onder de aanwezigen waren ook minister binnenlandse zaken Pieter Heerma en burgemeester van Utrecht Sharon Dijksma, wat aangeeft dat er in de landelijke politiek serieuze aandacht voor dit initiatief bestaat.
Binnen het gedachtengoed van Het Huis van Actief Burgerschap krijgen begrippen als vertrouwen, transparantie, participatie en gelijkwaardigheid een nieuwe lading — nadrukkelijk bekeken/ontwikkeld vanuit bewoners en gemeenschappen. Tegelijk vraagt ook de spanning tussen systeemwereld en leefwereld om een eerlijke herbezinning.
Juist daarom wil ik ook graag in Ede ruimte geven aan een open gesprek tussen bewoners en de ‘nieuwe’ politici, waarin luisteren minstens zo belangrijk is als spreken. Niet om standpunten tegenover elkaar te zetten, maar om beter te begrijpen wat er leeft en wat nodig is en samen aan oplossingen te werken. Zoals Clairy Polak het in het Tv-programma Filosofisch Kwintet treffend verwoordde: “Luisteren is net zo belangrijk als spreken, en doorgronden is het motto, niet het twistgesprek.” Die gedachte mag wat mij betreft leidend zijn in het lokale publieke debat.
De lokale persvrijheid verdient daarin zeker ook nadrukkelijk aandacht. Een open democratie kan alleen bestaan bij de gratie van vrije, kritische en onafhankelijke journalistiek. Juist op lokaal niveau is die onmisbaar om gesprekken zichtbaar te maken, macht te controleren en bewoners betrokken te houden.