Edese Vos
Rond de rotonde Veenderweg-Klaphekweg hebben buurtbewoners omgekeerde Nederlandse vlaggen aan lantaarnpalen gehangen. De actie, bedoeld als steun aan de boerenprotesten en kritiek op de landelijke politiek, leidt tot verdeeldheid én tot opvallend geschuif bij de gemeente Ede.
De omgekeerde vlag geldt sinds de boerenprotesten als symbool voor een overheid die volgens actievoerders faalt. Tegenstanders ervaren de uiting juist als respectloos tegenover een nationaal symbool. In de openbare ruimte speelt bovendien mee dat de vlaggen niet op eigen terrein hangen, maar aan lantaarnpalen van de gemeente.
Scherpe kritiek valt onder de vrijheid van meningsuiting. De vraag is echter of inwoners daarvoor gemeentelijke eigendommen mogen gebruiken.
Eerst gedoogd, daarna toch aangepakt
Na klachten van inwoners liet een gemeentemedewerker vrijdagmiddag om 15.46 uur nog weten dat er niet zou worden ingegrepen: “Op basis van het huidige standpunt van het college ondernemen we nog geen actie zolang de vlaggen geen concreet gevaar of hinder opleveren voor de verkeersveiligheid of de omgeving.”
Een dag later klinkt een ander geluid. Gemeentewoordvoerder Patricia Nep laat tegenover Ede Stad weten dat de vlaggen alsnog worden verwijderd, omdat ze het verkeer zouden afleiden en zo voor een onveilige situatie zorgen. De politieke lading zou geen rol spelen.
Een van de initiatiefnemers noemt dat verkeersargument onzin en zegt de vlaggen na verwijdering opnieuw te willen ophangen.
Wat er tussen vrijdagmiddag en zaterdag precies is veranderd, blijft onduidelijk. De gemeente onderbouwt het concrete verkeersrisico niet.
Wat zegt de APV?
De Edese Algemene Plaatselijke Verordening (APV) biedt al een andere grond om in te grijpen. Artikel 2:42 verbiedt het om zonder schriftelijke toestemming van de eigenaar een “geschrift, afbeelding of aanduiding” aan te brengen.
Voor meningsuitingen en bekendmakingen wijst de gemeente speciale aanplakborden aan. Dat maakt het opvallend dat de omgekeerde vlaggen aanvankelijk werden gedoogd. De gemeente had direct kunnen optreden tegen het ongeoorloofde gebruik van de lantaarnpalen, maar beroept zich pas later op de verkeersveiligheid.
Gedeelde openbare ruimte
Op eigen terrein ligt dat anders. In 2023 oordeelde de voorzieningenrechter van de rechtbank Midden-Nederland dat de provincie Utrecht in een concreet geval niet mocht optreden tegen acht omgekeerde vlaggen in een weiland langs de A1. Het zeer ruime provinciale vlaggenverbod beperkte de vrijheid van meningsuiting volgens de rechter onevenredig.
Aan een gemeentelijke lantaarnpaal uit een inwoner niet alleen een mening, maar gebruikt hij daarvoor ook andermans eigendom.
De gemeente moet daarbij een consequente en inhoudsneutrale lijn hanteren. Worden particuliere vlaggen aan lantaarnpalen toegestaan, dan moet voor andere politieke of maatschappelijke uitingen dezelfde maatstaf gelden.
De principiële vraag blijft daarom of gemeentelijke lantaarnpalen überhaupt voor particuliere uitingen mogen worden gebruikt.
NASCHRIFT 3 september 2026: De vlaggen zijn inmiddels verwijderd.
Haha dat zou wat zijn als iedereen zijn uitingen en communicatie aan lantaarnpalen mag hangen en als dat gedoogd wordt, dat dat dan soort van ‘hun bezit en communicatie’ wordt met ‘ja en dat mag van de gemeente’ en vanaf dan ook half beschermde status krijgt.
Het gedogen is niet neutraal, in de praktijk krijg je dan dat mensen die eigendommen en communicatie gaan beschermen op die nieuwe publiekelijke plek met ‘blijf er van af, laten hangen, mag van de gemeente’.
Ik heb wel begrip voor de boerenprotesten, maar natuurlijk is het onzin hoe het ging. De overheid mag uiteraard alle grafiti/protestuitingen/kunst verwijderen, waar dat geen vergunning heeft. Dit was al bij wet geregeld, hoeft zeker niet opnieuw uitgevonden worden. Anders krijg je dat ACV/BOA’s/andere ambtenaren denken dat ze het niet eens mogen verwijderen of zelfs moeten beschermen tegen vernietiging of verwijdering. Bij protest/spontane kunst/illegale graffiti/ludieke acties/guerilla marketing heb je gewoon geluk zolang iets blijft hangen…
Goed artikel, want: ‘…Dat maakt het opvallend dat de omgekeerde vlaggen aanvankelijk werden gedoogd. De gemeente had direct kunnen optreden…’ mee eens.
Laten we nu niet van een mug een olifant maken. Gemeente, had gewoon de vlaggen weer omgedraaid en er had geen haan meer naar gekraaid.
Met het WK was er nog veel meer versierd op de rotonde. Toen was het allemaal geen probleem. En nu zou het afleidend zijn. Ja, ja…
De versiering op de rotonde begon met het WK. Toen vond ik het overdreven, maar ach het is een positieve leuke gedachte, dus waarom niet. Waarschijnlijk n.a.v. de teleurstellende uitschakeling zijn de vlaggetjes weggehaald maar de rood-wit-blauwe vlaggen blijven hangen en zijn ze omgedraaid. Als regelmatige voorbijganger heeft dat niet de indruk opgewekt tot ondersteuning van iets, maar “we laten ze maar hangen, zonde om in de kliko te gooien”. Terecht dat deze zielige vertoning opgeruimd wordt.
Lantarenpalen zijn niet voor particuliere uitingen. Echter, was dit voor het WK al versierd. Had de gemeente eerder moeten/kunnen bedenken
Velen maken zich druk om het straatmeubilair maar niemand over de vlag. Die verdient meer respect.
Rond het WK had ik er begrip voor hoewel ik het wel afleidend vond voor het verkeer. Maar nu hebben de vlaggen alleen nog maar een negatieve functie: afleiding.
De regelgeving is duidelijk en als er gelijk adequaat naar gehandeld was dan was het al opgelost met de bewoners.
Wat ik niet begrijp is de opmerking van de woordvoerder. Deze zegt het volgende: “Gemeentewoordvoerder Patricia Nep laat tegenover Ede Stad weten dat de vlaggen alsnog worden verwijderd, omdat ze het verkeer zouden afleiden en zo voor een onveilige situatie zorgen.”
Dan begrijp ik niet dat er op diverse tussenbermen in de gemeente Ede levensgrote fel verlichte (TV) reclameschermen staan (leiden 100% af) en er ook grote reclameborden langs gemeentelijke wegen staan die ook afleiden en voor onveilige situaties kunnen zorgen.
Een uitspraak die niet geheel juist geformuleerd is m.i. en zeker niet onderbouwd.
Graag reageer ik op het artikel over vlaggen en dat de reden om ze weg te halen verkeersveiligheid is. Vreemd dat er nooit wordt geschreven over alle borden met bewegende beelden en reclame die overal langs drukke wegen hangen. Ik betrap me er zelf weleens op dat ik blijf kijken tot bijv. de temperatuur verschijnt op een van die borden. Regelmatig hoor ik getoeter bij verkeerslichten omdat een auto bij groen licht nog even blijft staan om te zien welke info op het bord verschijnt. Dus gemeente, als er iets “afleiding” is én “verkeersonveilig” dan zijn het die reclameborden wel..