Aardwarmte in Ede: Waarom wijst alles naar Maanderdijk 3?

‘Veelbelovende resultaten onderzoek naar aardwarmte in Ede’ kopt het college in een persbericht. Een onderzoek in opdracht van de Regio Foodvalley zou dat aantonen. Daarbij noemt de gemeente de Maanderdijk 3 als meest kansrijke locatie voor aardwarmte.

Dat is opvallend, want het onderliggende onderzoek wijst geen concrete percelen aan, terwijl de Maanderdijk 3-5 al enige tijd in handen is van een investeerder in het Warmtebedrijf Ede. De gemeente meldt dat de vergunningen al vrijwel rond zijn. Hoe verhouden deze feiten zich tot elkaar?

Het college spreekt in haar persbericht van “veelbelovende resultaten” voor aardwarmte (geothermie). Bij deze techniek wordt warm water uit diepe aardlagen opgepompt om via een warmtenet woningen en bedrijven te verwarmen. Volgens de gemeente wijst onderzoek uit dat een perceel aan de Maanderdijk de meeste potentie heeft; vanaf 2027 zou daar mogelijk geboord kunnen worden. Zowel burgemeester René Verhulst als wethouder Arnold Versteeg deelden deze uitkomsten op LinkedIn en benadrukken de kansen voor een duurzamer Ede.

Geologische feiten versus de praktijk

Wie de regionale studie echter naast het lopende project legt, ziet een minder eenduidig beeld. Het rapport waar de gemeente naar verwijst, is een regionale verkenning naar de geschiktheid van de ondergrond. Daarin worden zeventien mogelijke doubletlocaties (installaties voor warmtewinning) aangewezen op basis van geologische factoren zoals temperatuur en doorlaatbaarheid. Concrete percelen of adressen worden in dit rapport niet genoemd.

Bovendien is het onderzoek nadrukkelijk verkennend. De financiële haalbaarheid en de vraag of projecten daadwerkelijk rendabel zijn, moeten nog worden onderzocht. Ook wijst het rapport op onzekerheden in de ondergrond en de noodzaak van aanvullend onderzoek.

Tegen die achtergrond is het opvallend dat de gemeente juist Maanderdijk 3 aanwijst als meest kansrijke locatie. Die locatie is namelijk al langer in beeld: er is eerder seismisch onderzoek uitgevoerd en er ligt een concreet plan van Aardwarmte Ede waarvoor al subsidie is toegekend. Het vergunningstraject was al in gang gezet voordat de huidige onderzoeksresultaten werden gepubliceerd. Uit een memo van het college aan de gemeenteraad blijkt bovendien dat Maanderdijk 3 de enige locatie is waar de ontwikkeling al vergevorderd is, terwijl voor andere potentiële locaties nog geen initiatiefnemers actief zijn.

De structuur achter de locatie

De zakelijke belangen rond de Maanderdijk zijn nauw verweven. Het perceel is in handen van ondernemer Gerard Zijerveld, die ook al vanaf de start een centrale rol speelt in het Warmtebedrijf Ede. Aardwarmte Ede – de partij die de boringen wil uitvoeren – is via een netwerk van bv’s aan deze structuur verbonden. Hiermee vallen de locatie, het initiatief en de toekomstige levering van warmte in elkaars verlengde.

Hoewel de gemeente stelt dat zij vooral een faciliterende rol heeft in de vergunningverlening, presenteert zij het project actief als een belangrijke stap in de energietransitie. Op vragen van de Edese Vos erkent de gemeente dat er geen garanties zijn dat de opbrengsten direct ten goede komen aan de inwoners. Ook bevestigt zij dat warmtenetten werken als een “gereguleerd monopolie”: inwoners zijn afhankelijk van één leverancier, waarbij toezicht via landelijke wetgeving en de ACM verloopt.

Een herhaling van zetten?

Dit raakt aan de bredere warmtevoorziening in Ede. Het Warmtebedrijf Ede ligt al langer onder vuur vanwege het gebruik van biomassa en de afhankelijkheid van één leverancier. Waar aardwarmte in de gemeenteraad vaak wordt gepresenteerd als het alternatief voor biomassa, verandert de onderliggende structuur van het systeem niet. De warmte wordt geleverd via hetzelfde netwerk door partijen die al een centrale positie innemen.

Bovendien is aardwarmte een dure oplossing die niet zonder risico’s is. De haalbaarheid hangt sterk af van voldoende afnemers in de directe omgeving. Daarmee wordt de afhankelijkheid van inwoners juist vergroot, en dat blijft geheel buiten beeld in de gemeentelijke communicatie.

De Edese Vos volgt dit dossier verder. Tips en informatie over de gang van zaken rond de Maanderdijk, de betrokken partijen en het warmtenet zijn welkom.