Marc van der Woude
De gemeente Ede heeft niet berekend hoeveel treinreizigers na opening van de betaalde P+R naar Enka zouden uitwijken. Ook de gevolgen voor de wijk zijn vooraf nooit becijferd. Wel liet de gemeente vlak voor het besluit een parkeermeting uitvoeren. Daaruit bleek dat overdag meer dan de helft van de parkeerplaatsen op Enka leegstond.
De Enkawijk ligt direct naast station Ede-Wageningen. Omdat treinreizigers voorheen gratis konden parkeren op het tijdelijke P+R-terrein, verwachtte het college dat een deel van hen een gratis alternatief in de aangrenzende wijk zou zoeken. In het participatietraject waarschuwde de gemeente bewoners dan ook voor “grote parkeeroverlast”. Om dat te voorkomen werd besloten om gelijktijdig op Enka betaald parkeren in te voeren.
Hoeveel automobilisten daadwerkelijk zouden uitwijken en wat dat zou betekenen voor de parkeerdruk, heeft de gemeente echter niet laten onderzoeken. Dat bevestigt de gemeente na vragen van de Edese Vos.
Volgens Kiki Jamar, woordvoerder van wethouder Thimo Harmsen, is daar bewust van afgezien: „Een dergelijke berekening zou gebaseerd zijn op een zodanig groot aantal aannames dat het resultaat een nauwkeurigheid zou suggereren die niet hard gemaakt kan worden.” Voor de verwachting dat automobilisten naar gratis parkeerplaatsen zouden uitwijken, verwees de gemeente naar landelijk onderzoek.
Wijk overdag halfleeg
Opvallend is dat de gemeente vlak voor het besluit wél liet meten hoeveel auto’s er daadwerkelijk op Enka geparkeerd stonden. Dat gebeurde op donderdag 19 en zaterdag 21 maart, rond de periode waarin een bewonersavond en een enquête over het parkeerbeleid plaatsvonden.
Uit de donderdagmeting bleek dat zowel tussen 9.00 en 12.00 uur als tussen 14.00 en 17.00 uur ongeveer 48 procent van de parkeerplaatsen bezet was. Deze meetmomenten vallen grotendeels binnen de periode waarin nu betaald moet worden: op werkdagen van 10.00 tot 16.00 uur.
Pas later op de dag liep de bezetting op, naar 58,9 procent op donderdagavond en 68,9 procent ’s nachts, wanneer de meeste bewoners thuis zijn. Zelfs in de nacht bleef dus bijna een derde van de plekken leeg.
Dat er in enkele specifieke straten vlak bij het station wel een hoge bezetting was, kwam overeen met een eerder parkeeronderzoek uit 2024. Maar een algemeen tekort aan parkeerplaatsen in de wijk als geheel kwam uit de tellingen niet naar voren.
Geen rol bij besluit
Dat bezettingspercentage speelde bij het besluit om direct betaald parkeren in te voeren echter geen rol. „Het percentage was niet relevant voor het besluit, maar wel voor de evaluatiemomenten”, verklaart Jamar. Het college baseerde het besluit daarmee niet op de bestaande parkeerdruk, maar op de verwachte toename na opening van de betaalde garage.
Tijdens het participatieproces stelden bewoners een alternatieve route voor: open eerst de P+R-garage, houd Enka voorlopig gratis en meet of de gevreesde overlast daadwerkelijk optreedt. Ook de ambtelijke organisatie noemde dit later als een optie.
Het college koos niet voor dat alternatief. Uit documenten die via de Wet open overheid (Woo) zijn opgevraagd, bleek al dat deze variant ambtelijk niet verder is onderzocht. De gemeente bevestigt nu dat het alternatief evenmin is doorgerekend.
De voormeting uit maart dient nu als nulmeting voor latere evaluaties. De gemeente gaat daarmee achteraf meten wat de invoering van betaald parkeren teweegbrengt. Wat er zonder deze maatregel op Enka zou zijn gebeurd, blijft daardoor onbekend.
Tjonge. En de kinderen op ENKA blijven maar fluiten naar het gewenste en benodigde grotere groene schoolplein, omdat er maar voorkeur wordt gegeven aan parkeerplaatsen. Het is echt meermaals aangetoond dat het wel kan. Waar liggen de prioriteiten?!
Wat mij betreft mag de parkeervergunning 24/7 van kracht zijn. Overdag is er doorgaans nog voldoende parkeergelegenheid beschikbaar, maar na 16:00 uur neemt de parkeerdruk aanzienlijk toe en zijn de parkeerplaatsen in de omgeving vaak volledig bezet. Dit wordt onder andere veroorzaakt door bezoekers van sportschool Herbert. Met de komst van de boulderhal en Astrant verwacht ik dat deze druk verder zal toenemen.
Rondom o.a. de Houtstraat, Sponzenstraat en de omliggende straten is de situatie in de einde middag / avonduren vrijwel dagelijks hetzelfde: de beschikbare parkeerplaatsen zijn dan zo goed als volledig bezet. De uitgevoerde tellingen zullen waarschijnlijk betrekking hebben op het gehele vergunningsgebied, maar dat geeft mogelijk geen representatief beeld van de situatie rondom het station. Juist in deze hotspot is de parkeerdruk structureel hoog en ervaren bewoners regelmatig problemen bij het vinden van een parkeerplaats.
Helemaal mee eens. Vanwege de toenemende parkeerdruk op de eerste ring en bedrijven als Goldtour die hun campers na werktijd bij ons voor de deur parkeren.
Op zich is er met betaald parkeren in de wijk voor forenzen geen probleem. Maar geef de getroffen bewoners gewoon 1 gratis vergunning per adres. Dan zadel je deze bewoners niet ineens op met extra lasten…. Gemeente blij want zij kunnen de kosten van de parkeergarage terugverdienen en bewoners blij omdat zij hun auto gewoon bij hun woning kunnen parkeren zonder extra kosten.
Een sterke en logische redenering. Het zou goed zijn als een groep mensen uit de wijk actie voert in de richting van de gemeente. Of is deze groep er al? Ik woon niet in de wijk, maar ik wil een initiatief wel steunen, vanuit het Huis voor Actief Burgerschap Ede.
Voor het gratis parkeren van auto’s of minder prioriteit aan auto’s ter bescherming van de kinderen?
Helemaal mee eens!
De gemeente Ede heeft wel opmerkingen gemaakt over het betaald parkeren dat is ingevoerd door Natuurmonumenten voor wandelaars die lekker willen ontspannen in het bos, dat kost nu geld en de gemeente vindt het een schande dat dat is ingevoerd.
De eigen bewoners hier op Enka worden wel voor het blok gezet. Hoe… kun je zijn als gemeente.
Wat de gemeente doet slaat nergens op. De participatie met de bewoners is echt slecht. Ze staan totaal niet open voor de ideeën van de bewoners. Ik moet zelfs een bezoekerspas, die 21,30 kost en gratis zou zijn zo beloofde de gemeente, voor mijn hulp in de huishouding aanvragen die ik krijg vanuit de Wmo-aanvragen. Hulpverleners zouden sowieso gratis moeten kunnen parkeren. Ik betaal al geld voor de huishoudelijke hulp dus dat is dubbel op. Laat ze ‘s avonds laat na 10en maar eens komen meten want vaak genoeg is er dan geen plek om te parkeren en staan er zelfs auto’s voor de ingang van de flat.