Lelystad Airport wéér op de agenda: mogelijke overlast voor Ede

Drie jaar na de laatste update in het vliegdossier staat Lelystad Airport opnieuw op de agenda. Het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA opent de deur voor 10.000 commerciële vluchten per jaar vanaf de Flevolandse luchthaven. Voor Ede en de Veluwe keert daarmee de dreiging van laagvliegroutes en stikstofoverlast in volle omvang terug.

In januari 2024 leek de zaak beklonken: een Kamermeerderheid stemde tegen de opening van Lelystad Airport voor de commerciële luchtvaart. Voor de Veluwe leek de dreiging van tafel. Maar twee jaar later doet het nieuwe coalitieakkoord de plannen herleven. Lelystad wordt aangewezen als luchtmachtbasis met “civiel medegebruik” voor vakantievluchten. In eerste instantie gaat het om 10.000 vliegbewegingen per jaar vanaf Lelystad Airport, wat neerkomt op dertien tot veertien vluchten per dag.

De grote draai van D66 

De grootste politieke ommezwaai komt van D66. In het verkiezingsprogramma was de partij nog onvermurwbaar: “Lelystad Airport gaat niet open voor burgerluchtvaart.” In het coalitieakkoord draait de partij 180 graden. Wel is de voorwaarde gesteld dat de luchthaven aan alle wettelijke vereisten moet voldoen, waaronder een natuurvergunning.

Juist daar wringt de schoen. Al jaren stagneert de opening op stikstofproblematiek. De drie coalitiepartijen vertrekken vanuit verschillende kampen:

• VVD: Wilde altijd al volledige opening voor defensie en burgerluchtvaart als onderdeel van groei in de sector.
• CDA: Stelde voorwaarden aan milieu en veiligheid en wilde de problematiek met laagvliegroutes eerst opgelost zien.
• D66: Maakt een complete draai onder leiding van beoogd premier Rob Jetten, die in het vorige kabinet als klimaatminister nog verantwoordelijk was voor het klimaatbeleid.

Van ‘gesloten’ naar ‘militaire koppeling’ 

Nog in september 2025 hield de Tweede Kamer de deur naar burgerluchtvaart stevig dicht. De militaire aanwijzing van Lelystad in december zette echter alles in beweging. De koppeling tussen defensie en commerciële luchtvaart baart de provincie Gelderland grote zorgen. Critici wijzen erop dat de nieuwe indeling van het luchtruim nog steeds onduidelijk is, waardoor niemand weet welke routes er precies boven de Veluwe komen te liggen.

Het dossier Ede: Schiphol en Lelystad 

In mei 2023 publiceerde de Edese Vos voor het laatst een update over de luchtruimherziening. Destijds was er grote onrust over de mogelijke komst van een vierde aanvliegroute voor Schiphol, waarbij 42.000 vluchten per jaar laag over Ede zouden komen. De Edese gemeenteraad nam destijds unaniem een motie aan tegen deze plannen. Wethouder Peter de Pater stelde destijds namens Regio Foodvalley: opening van Lelystad Airport is “niet meer opportuun”. Die stellingname lijkt door het nieuwe akkoord gepasseerd.

Hoewel het huidige aantal van 10.000 vluchten vanaf Lelystad Airport fors lager ligt dan de eerdere Schiphol-scenario’s, blijven de fundamentele problemen voor de regio hetzelfde. “Er is geen natuurvergunning en de laagvliegroutes zijn niet opgelost,” reageert Leon Adegeest van de Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen (SATL).

Politiek compromis of papieren tijger? 

Voor Ede en de Veluwe betekent dit akkoord vooral hernieuwde onzekerheid over de natuur- en woonrust. Na drie jaar waarin de kwestie van tafel leek, is het dossier weer volledig open. Of de plannen ook daadwerkelijk de eindstreep halen, hangt af van de natuurvergunning die er al jaren niet komt. Voorlopig blijft het voor Ede gissen: kunnen we straks toch herrie verwachten boven de Ginkelse Heide en onze woonwijken, of blijkt Lelystad Airport opnieuw een politieke papieren tijger?