Edese Vos
Drie jaar na de laatste update in het vliegdossier staat Lelystad Airport opnieuw op de agenda. Het coalitieakkoord van D66, VVD en CDA opent de deur voor 10.000 commerciële vluchten per jaar vanaf de Flevolandse luchthaven. Voor Ede en de Veluwe keert daarmee de dreiging van laagvliegroutes en stikstofoverlast in volle omvang terug.
In januari 2024 leek de zaak beklonken: een Kamermeerderheid stemde tegen de opening van Lelystad Airport voor de commerciële luchtvaart. Voor de Veluwe leek de dreiging van tafel. Maar twee jaar later doet het nieuwe coalitieakkoord de plannen herleven. Lelystad wordt aangewezen als luchtmachtbasis met “civiel medegebruik” voor vakantievluchten. In eerste instantie gaat het om 10.000 per jaar vanaf Lelystad Airport, wat neerkomt op 27 vluchten per dag.
De grote draai van D66
De grootste politieke ommezwaai komt van D66. In het verkiezingsprogramma was de partij nog onvermurwbaar: “Lelystad Airport gaat niet open voor burgerluchtvaart.” In het coalitieakkoord draait de partij 180 graden. Wel is de voorwaarde gesteld dat de luchthaven aan alle wettelijke vereisten moet voldoen, waaronder een natuurvergunning.
Juist daar wringt de schoen. Al jaren stagneert de opening op stikstofproblematiek. De drie coalitiepartijen vertrekken vanuit verschillende kampen:
- VVD: Wilde altijd al volledige opening voor defensie en burgerluchtvaart als onderdeel van groei in de sector.
- CDA: Stelde voorwaarden aan milieu en veiligheid en wilde de problematiek met laagvliegroutes eerst opgelost zien.
- D66: Maakt een complete draai onder leiding van beoogd premier Rob Jetten, die in het vorige kabinet als klimaatminister nog verantwoordelijk was voor het klimaatbeleid.
Van ‘gesloten’ naar ‘militaire koppeling’
Nog in september 2025 hield de Tweede Kamer de deur naar burgerluchtvaart stevig dicht. De militaire aanwijzing van Lelystad in december zette echter alles in beweging. De koppeling tussen defensie en commerciële luchtvaart baart de provincie Gelderland grote zorgen. Critici wijzen erop dat de nieuwe indeling van het luchtruim nog steeds onduidelijk is, waardoor niemand weet welke routes er precies boven de Veluwe komen te liggen.
Het dossier Ede: Schiphol en Lelystad
In mei 2023 publiceerde de Edese Vos voor het laatst een update over de luchtruimherziening. Destijds was er grote onrust over de mogelijke komst van een vierde aanvliegroute voor Schiphol, waarbij 42.000 vluchten per jaar laag over Ede zouden komen. De Edese gemeenteraad nam destijds unaniem een motie aan tegen deze plannen. Wethouder Peter de Pater stelde destijds namens Regio Foodvalley: opening van Lelystad Airport is “niet meer opportuun”. Die stellingname lijkt door het nieuwe akkoord gepasseerd.
Hoewel het huidige aantal van 10.000 vluchten vanaf Lelystad Airport fors lager ligt dan de eerdere Schiphol-scenario’s, blijven de fundamentele problemen voor de regio hetzelfde. “Er is geen natuurvergunning en de laagvliegroutes zijn niet opgelost,” reageert Leon Adegeest van de Samenwerkende Actiegroepen Tegen Laagvliegen (SATL).
Politiek compromis of papieren tijger?
Voor Ede en de Veluwe betekent dit akkoord vooral hernieuwde onzekerheid over de natuur- en woonrust. Na drie jaar waarin de kwestie van tafel leek, is het dossier weer volledig open. Of de plannen ook daadwerkelijk de eindstreep halen, hangt af van de natuurvergunning die er al jaren niet komt. Voorlopig blijft het voor Ede gissen: kunnen we straks toch herrie verwachten boven de Ginkelse Heide en onze woonwijken, of blijkt Lelystad Airport opnieuw een politieke papieren tijger?
D66 was toch tegen Lelystad? Het enige goede punt van die partij. En kijk nu eens… nu ineens voor? Waarom zouden wij nog stemmen? Nog meer overlast van die laagvliegende kisten over onze Veluwe. Nog meer lawaai. Hoe is dit in godsnaam mogelijk!
Dag Annet, de genoemde 4e aanvliegroute gaat niet door. Dus meer overlast voor de gemeente Ede is geen sprake van. Voor Lelystad is defensie een belangrijk argument, helaas maken die toestellen veel meer lawaai dan de moderne Boeings en Airbussen…
De 4e aanvliegroute voor Schiphol en Lelystad Airport zijn twee verschillende zaken, ook al hangen ze samen met de Schipholproblematiek. Met beide is jarenlang gejojod en gelobbyd, dus je weet nooit echt waar je aan toe bent. Je kunt dus niet stellen dat de opening van Lelystad Airport niet meer overlast voor Ede veroorzaakt. Die 10.000 vluchten hebben ook aanvlieg- en vertrekroutes.
Nou, dan ben ik benieuwd…
De nieuwe coalitie kan wel beweren dat ze Lelystad Airport open willen voor groothandelsverkeer, maar de juridische belemmeringen (zoals een ontbrekende natuurvergunning), de lastige combinatie met Defensie, de benodigde klimaat- en stikstofmaatregelen en het gebrek aan ruimte in het luchtruim zijn en blijven niet of nauwelijks te nemen hordes. De vakantievluchten zijn onnodig, schadelijk en kosten veel belastingcenten. De salami-taktiek van eerst 10.000 vluchten en dan Schiphollend (=liegend en de wet overtredend) doorgroeien naar 45.000 is verwerpelijk en ook nog eens enorm onrendabel. Hopelijk komt er massaal verzet in Oost- en Midden-Nederland tegen deze waanzin. Reken de landelijke VVD hierop keihard af!
Waarom ben ik zo huiverig dat ze bijvoorbeeld voor die natuurvergunning wel weer wat bedenken? Hoe dan? Als ik in het bos of op de heide loop is het nu al continu geronk van vliegtuigen. Denken ze nou echt dat de dieren dit in het rustgebied dan niet horen? En vliegtuigen veroorzaken toch ook stikstof? Of deze niet? Snap er echt helemaal niks van.
Naar aanleiding van de voorgenomen opening van Lelystad Airport voor burgerluchtvaart heeft Mens en Milieu Ede vandaag schriftelijke raadsvragen gesteld aan het college van B&W:
1. Is het College van B&W bereid om op korte termijn namens de gemeente Ede een brief te sturen aan het nieuwe kabinet om te protesteren tegen dit voorgenomen besluit? Zo nee, waarom niet?
2. Het kabinet stelt als voorwaarde dat Lelystad Airport aan alle wettelijke eisen voldoet, zoals een natuurvergunning. Is het college bereid om bezwaar te maken tegen deze vergunning onder meer vanwege de verwachte toename van geluidsoverlast en stikstofuitstoot boven de gemeente Ede en de Veluwe? Zo nee, waarom niet?
3. Is het college bereid om waar mogelijk juridische procedures te voeren tegen het voorgenomen besluit van dit kabinet? Zo nee, waarom niet?
4. Is het college bereid om waar mogelijk burgerinitiatieven te steunen die zich verzetten tegen vliegroutes over de Veluwe en over Ede in het bijzonder? Zo nee, waarom niet?
Ik denk dat ik maar links word…
Ik zie steeds 10.000 vluchten, maar dat zijn alleen de civiele vluchten, totaal met Defensie zal het een veelvoud zijn, waarbij Defensie meer lawaai en uitstoot geven. De civiele vluchten zijn vooral vakantie vluchten, dus te voorkomen door niet met het vliegtuig op vakantie te gaan.
Citaat: “10.000 vliegbewegingen per jaar vanaf Lelystad Airport, wat neerkomt op dertien tot veertien vluchten per dag”.
Pardon? 10.000 ÷ 365 is ruim 27. Daar komt nog bij dat het vakantievluchten betreft, dus gedurende de vakantiemaanden zal het meer zijn. Als ik het ruim neem (december en januari voor de wintersport, half mei tot half september voor de zomervakantie) zal tweederde van de vluchten plaatsvinden gedurende 6 maanden: 10.000 ÷ 6600. Dan hebben we het dus over 36+ vluchten per dag, wat, als nachtvluchten niet zijn toegestaan, verdeeld over 18 uur per dag, wat neerkomt op één vlucht elk half uur.
1 vlucht = 2 vliegbewegingen
Fijn dat je zo scherp bent. Er was in de eindredactie wat verwarring over of er verschil is tussen ‘vliegbewegingen’ en ‘vluchten’. We hebben er nu consequent ‘vluchten’ van gemaakt omdat dat het meest duidelijk is. Het gaat dus om ofwel een take-off of een landing. Beide zijn ivm de drukte in het luchtruim relatief laag over de regio. Dan gaat het inderdaad om 27 vluchten per dag met de seizoenspieken die je aangeeft, en dat zijn ook de seizoenen dat inwoners meer buiten zijn en daar dus overlast van ervaren.
We hebben de testvluchten kunnen zien. Hoe laag ze vliegen. Het wordt straks hier Hoofddorp. Wie laat er vliegtuigen laag vliegen over een natuurgebied. Komende gemeenteraadsverkiezingen vooral geen D66 stemmen. Dat is duidelijk.
Een REISADVIES is belangrijker dan een stemadvies. Als alle tegenstanders van de luchtvaart ook niet meer vliegen en dit belastingvrije en daardoor goedkope vervoer afwijzen dan lost het geluids- en emissieprobleem zichzelf op.
@ Jansen, Een stemadvies kan je geven, maar dan welke partijen je WEL kan kiezen en waarom. Tot nu toe heeft alleen MME een reactie op dit onderwerp geplaatst. Er zijn in Ede 15 partijen verkiesbaar op 18 maart.