Marc van der Woude
Omroep Gelderland ontvangt jaarlijks bijna twintig miljoen euro aan publiek geld. Maar wie de jaarverslagen en bekostigingsbesluiten naast de journalistieke praktijk legt, ziet een pijnlijk patroon. Ede, de vierde gemeente van de provincie, komt in de berichtgeving van de regionale omroep nauwelijks in beeld.
Uit de jaarverslagen en de bekostigingstoekenning vanuit het Commissariaat voor de Media blijkt dat Omroep Gelderland een riante financiering geniet om haar brede publieke taak te vervullen. Die opdracht omvat een gevarieerd media-aanbod van cultuur en educatie tot informatievoorziening – met als journalistieke kernopdracht het informeren van inwoners, duiden en controleren van de macht. Het ligt voor de hand dat Ede, met 125.000 inwoners en grote dossiers op het gebied van wonen, defensie en de warmtetransitie, een duidelijke prioriteit krijgt.
Nauwelijks aandacht voor Ede
De praktijk laat echter een structureel tekort zien. De Edese Vos monitort de digitale nieuwsvoorziening van Omroep Gelderland al ruim drie jaar. Het beeld is consistent: Ede verschijnt nauwelijks in de online berichtgeving. Een recente steekproef uit januari 2026 (week 2 en 3) illustreert dit patroon. Van de 405 onderzochte regionale berichten ging slechts 3,21% over de gemeente Ede.
Bijna de helft daarvan was incidentgedreven (112-nieuws). Beleidsmatig-politiek relevant nieuws over Ede besloeg in deze periode slechts 0,49% van het totaal. Zelfs waar Ede politiek in beeld komt, gebeurt dat via persoonlijke verhalen; de bestuurlijke laag en de besluitvorming blijven buiten beeld.
Capaciteit of prioriteit?
Bij een budget van bijna 20 miljoen euro is het beroep op ‘te weinig capaciteit’ moeilijk vol te houden. Het gaat hier niet om een gebrek aan middelen of vakmanschap – de omroep maakt immers kwalitatief hoogwaardige producties en series – maar om de bewuste inzet van die middelen. Journalist Annemieke Schakelaar gaf in een podcast van de Edese Vos een inkijkje in de redactie: de politieke verslaggeving is flinterdun bezet, zelfs de Provinciale Staten worden met minimale capaciteit gevolgd. Dit maakt structurele democratische controle in de praktijk onmogelijk.
Waar gaat dat geld dan wel heen? De jaarverslagen laten zien dat de prioriteit ligt bij dagelijkse nieuwsproductie die gedreven wordt door actualiteit, vaste formats en publieksactiviteiten. Er wordt fors geïnvesteerd in marketing, data-analyse en het optimaliseren van clicks en views. De journalistieke controle op het lokaal en provinciaal bestuur lijkt daarmee in de praktijk ondergeschikt aan productie en bereik.
De krenten uit de pap
Ook op het gebied van onderzoeksjournalistiek maakt de omroep keuzes die de diepgang niet ten goede komen. De kleine onderzoeksredactie lijkt van het ene naar het andere onderwerp te hoppen, zonder dossiers langdurig te blijven volgen. Het Edese warmtenet is hierbij illustratief: Omroep Gelderland kwam twee keer met een scoop, maar de noodzakelijke, taaie opvolging bleef uit.
De Edese Vos bood de omroep aan om juist op dit dossier structureel samen te werken, zodat onderzoek niet incidenteel maar doorlopend opgepakt kan worden. Daar bleek weinig animo voor. De regionale omroep haakt vooral aan op momenten die direct resultaat opleveren in bereik, terwijl het structurele onderzoekswerk blijft liggen.
Publieke taak of regionaal gevoel?
In een tijd waarin de rol van de publieke omroep landelijk ter discussie staat, is de situatie in Gelderland tekenend. Je kunt redeneren dat lokale controle een zaak is voor lokale redacties, maar dat roept de vraag op waar de 20 miljoen euro aan publiek geld dan wél voor dient – en of dat geld niet anders verdeeld zou moeten worden. Is Omroep Gelderland er enkel voor de streekidentiteit en het “regionale gevoel”, of om de democratie te versterken?
Voor inwoners van Ede betekent dit dat belangrijke besluiten over wonen, energie en financiën nauwelijks regionaal worden gevolgd of uitgelegd. Het ontbreken van structurele samenwerking met lokale redacties die wél de besluitvorming bijhouden, ondermijnt de legitimiteit van de publieke bekostiging. Zolang bereik zwaarder weegt dan machtscontrole, wordt de democratische kerntaak van de regionale omroep in de praktijk onvoldoende ingevuld.
Bronnen: jaarverslagen Omroep Gelderland, bekostigingsbesluiten CvdM, monitoring en steekproef Edese Vos (2023-2026), Tegenmacht-podcast.
Reactie Omroep Gelderland
Op 2 maart 2026 presenteerde Omroep Gelderland een nieuwe werkwijze en huisstijl, met de nadruk op digitaal werken en doelgroepgericht produceren. De Edese Vos vroeg waarnemend hoofdredacteur Maarten Fussel wat dat concreet betekent voor de journalistieke inzet in Ede. Hij liet weten dat Ede “zeker de aandacht verdient” en dat het regioteam binnenkort compleet is. Concrete plannen om de politieke verslaggeving in Ede te versterken werden daarbij niet genoemd en zijn twee maanden later ook nog niet geïmplementeerd. Vooralsnog bestaat de berichtgeving over Ede vooral uit 112-berichten en voxpopjes op straat.
Schrijf een reactie