Marc van der Woude
Drie Bennekomse organisaties verzetten zich tegen een vergunningaanvraag voor een hek rond een bosperceel aan de Zassenkamp. Volgens de organisaties dreigen historische wandelpaden te verdwijnen en raakt het bosgebied De Hullenberg steeds verder versnipperd.
Aanleiding is een bosperceel grenzend aan de Hullenberglaan, de Zassenkamp en de Bosmeesterskamp. Het terrein van ruim drie hectare was tot voor kort één geheel, maar is inmiddels opgesplitst in vier afzonderlijke percelen. Voor één daarvan (perceel D1495) is een vergunning aangevraagd om een hek te plaatsen.
Van één bosperceel naar vier
Bosgrond wisselt nogal eens van eigenaar. Het perceel was oorspronkelijk eigendom van de familie Koker van landgoed Quadenoord in Renkum. Volgens de Historische Vereniging Oud Bennekom ging het om oud familiebezit dat recent is verkocht. De koper was Veluwe Bosgrond uit Otterlo, een bedrijf dat bosgrond op en rond de Veluwe koopt en verkoopt.
Volgens de eigenaar van Veluwe Bosgrond heeft het perceel geruime tijd te koop gestaan en is het ook via een lokale makelaar aangeboden. In de verkoopinformatie werd het Bennekomse perceel omschreven als “interessant voor natuurliefhebbers en investeerders in grond”. Hij bevestigt tegenover de Edese Vos dat het Bennekomse perceel door hem als één geheel is verkocht.
Na overdracht van de grond heeft de nieuwe eigenaar, HVD Projecten uit Lunteren, gelieerd aan hoveniersbedrijf Toptuinen, deze opgesplitst in vier stukken. Drie daarvan zijn doorverkocht aan Bennekomse particulieren. “De bewoners die ertegenaan wonen hebben het gekocht”, bevestigt de ondernemer, die zelf het grootste stuk hield. Volgens HVD Projecten bestond vooraf al belangstelling onder omwonenden voor een stuk bos.
Daardoor volgden de aankoop, de opsplitsing en de doorverkoop elkaar in relatief korte tijd op. Het perceel wisselde dus drie keer van eigenaar, voordat de drie nieuwe deelpercelen bij de direct aangrenzende woningen terechtkwamen. Eén van deze bewoners, op het adres Zassenkamp 9, heeft inmiddels de vergunning aangevraagd voor het plaatsen van het hek.
Historische wandelpaden
De Historische Vereniging Oud Bennekom (HVOB), Stichting De Moft en Stichting Milieuwerkgroepen Ede hebben gezamenlijk een brief gestuurd naar het college van burgemeester en wethouders en een officiële zienswijze tegen de vergunning ingediend.
Volgens de organisaties dreigt onder meer een historisch wandelpad tussen de Hullenberglaan en de Bornweg te verdwijnen. Zij wijzen erop dat dit pad al voorkomt op kaarten uit 1891 en al tientallen jaren vrij toegankelijk is voor wandelaars. Volgens hen heeft het pad hierdoor inmiddels een openbare status gekregen op grond van de Wegenwet en mag het daarom niet zomaar worden afgesloten. Ter onderbouwing verwijzen zij naar een recente uitspraak van de Raad van State, waarin is bevestigd dat een pad dat gedurende dertig jaar of langer voor iedereen toegankelijk is geweest, onder de Wegenwet kan vallen.
De organisaties vrezen bovendien dat een vergunning voor perceel D1495 een precedent schept, waardoor ook de drie andere nieuw gevormde bospercelen op termijn kunnen worden omheind. Daarmee zouden ook andere toegangen tot het bos kunnen verdwijnen.
Wat helpt de natuur het meest?
De organisaties zijn bezorgd dat het bos steeds verder wordt opgedeeld in privépercelen. Daardoor neemt volgens hen de recreatieve waarde af en dreigt het bos zijn open karakter te verliezen. Ook bestaat volgens hen het risico dat bospercelen die direct aan woningen grenzen geleidelijk meer als privétuin worden beheerd. Stichting De Moft wijst er bovendien op dat het gebied deel uitmaakt van het Natura 2000-gebied De Veluwe en dat nieuwe afrasteringen schadelijk kunnen zijn voor de lokale natuur en het landschap.
Vanuit de hoek van de verkopers klinkt een ander geluid. Veluwe Bosgrond begrijpt dat sommige inwoners het jammer vinden wanneer bospercelen achter hekken verdwijnen, maar de eigenaar benadrukt dat particuliere boseigenaren ook veel overlast ervaren. Zij krijgen geregeld te maken met loslopende honden, zwerfafval en andere vormen van verstoring. Volgens hem kan een afgesloten perceel meer rust opleveren voor de natuur.
Hij onderstreept dat particuliere eigenaren in principe het recht hebben om zelf te bepalen hoe zij hun eigendom beheren, al ziet hij wel ruimte om, waar mogelijk, bestaande wandelpaden toegankelijk te houden. HVD Projecten benadrukt op zijn beurt dat de vergunning voor het hek niet door hen is aangevraagd, maar het initiatief is van een van de nieuwe eigenaren.
De Edese Vos heeft de vergunningaanvrager van Zassenkamp 9 om een reactie gevraagd. Deze laat weten dat de afrastering bedoeld is om de bosopstand, dieren en natuur te beschermen. Daarnaast moet het hek volgens haar het dumpen van tuinafval en de verstoring door loslopende honden tegengaan.
Discussie over ‘verhekking’
De vergunning voor het hek aan de Zassenkamp is nog niet verleend. Belanghebbenden kunnen tijdens de lopende procedure een zienswijze indienen. De gemeente beslist de komende periode over de vergunning. Daarmee wordt duidelijk of op dit perceel een hek mag worden geplaatst.
Het verzet wordt inmiddels niet alleen gedragen door de drie organisaties, maar ook door omwonenden die regelmatig in het bos wandelen. Zij hebben gezamenlijk een zienswijze ingediend en sluiten juridische vervolgstappen niet uit als de vergunning wordt verleend.
De discussie over afrasteringen is niet nieuw. Stichting Milieuwerkgroepen Ede verzette zich in 2021 al tegen soortgelijke hekwerken rond opgesplitste bospercelen aan de Selterskampweg en de Vossenweg. Volgens de stichting zijn er de afgelopen jaren op meerdere plekken in de bossen rond Bennekom nieuwe omheiningen verschenen.
NASCHRIFT 28 juli 2026: De eigenaar van perceel 1494 heeft de Edese Vos laten weten dat hij borden met de tekst ‘Particulier eigendom. Voorlopig vrijwillig opengesteld’ heeft laten plaatsen. Deze hebben uitsluitend betrekking op zijn eigen bosperceel. Tijdens het broedseizoen van maart t/m juli is het bos niet toegankelijk om vogels en andere natuur te beschermen. Verder bevestigt hij dat zijn perceel niet aan zijn woning grenst. Hij sluit niet uit dat toekomstig gebruik later opnieuw wordt beoordeeld.
Ter aanvulling: wij hebben een van de betreffende bospercelen gekocht. Ons woonperceel grenst niet aan het door ons aangekochte bosperceel.
Dank voor je aanvulling. Uit interesse heb ik nog twee vragen:
– Wat was voor jou de belangrijkste reden om dit bosperceel aan te kopen?
– Ben je ook van plan het perceel te omheinen, of geldt dat alleen voor het perceel waarvoor nu een vergunning is aangevraagd?
Van zulke berichten word ik toch altijd wel beetje verdrietig. Wij lopen met ons gezin daar wekelijks een mooie kleine wandeling en doen dit ook al jaren. En dan moeten er toch weer mensen zijn die weer een stukje grond naar hunzelf moeten trekken en andere mensen dit ontzeggen. Ik zag dit al aankomen want had de bordjes van prive grond al gezien.
Helemaal mee eens, echt een belachelijk verschijnsel.
Ik deel je verdriet om dezelfde redenen. Tegelijkertijd begrijp ik ook niet zo goed waarom bijvoorbeeld Staatsbosbeheer of de gemeente zulke snippers bosgrond niet zelf actief verwerft om dit soort problemen te voorkomen. Het is natuurlijk niet voor het eerst dat dit gebeurt.
Los hiervan lijkt het mij – kijkend naar alle bosbranden die momenteel woeden – ronduit gevaarlijk om hekken te plaatsen. Bij brand zullen hulpverleners de natuur lastiger kunnen bereiken. Bovendien worden vluchtroutes afgesneden, met gevaar voor mensen, dieren en omliggende woningen.
Is het een idee om hier betaald parkeren in te voeren? Met de opbrengst kunnen de eigenaren van de kavels de boel onderhouden zodat openstelling voor bezoekers mogenlijk blijft?
Is het een idee om elkaar meer aan te spreken en aangesproken te willen worden op het achterlaten van vuil en/of in het los laten lopen van honden die overal hun ontlasting achter laten? Dan hebben de ‘groot’grondbezitters minder te klagen en hoop ik dat we hen kunnen verplichten de gebieden open te houden. Ik snap nl wel dat je baalt van vuil en hondenoverlast als eigenaar en als bezoeker….
Ik ben wel benieuwd naar het dossier ‘overlast’ op deze locatie. Er bestaan minder ingrijpende maatregelen dan 4 hectare bos af te sluiten, zoals:
* betere bebording
* handhaving
* gerichte afsluiting of parkeerverbod
Volgens het evenredigheidsbeginsel moet eerst worden gekeken of een minder vergaande maatregel voldoende is.
Gek, ze wil de natuur beschermen met een hek… of is het de natuur weghouden want er komt en gaat geen enkel beestje meer, dus sterft uit. Het is dan bij elke wisselende eigenaar afwachten wat die ermee doet. Zo wordt de controle steeds minder en na een aantal jaar word het weer opgesplitst en komt er een woonhuis op.
Het is een gemiste kans dat dit bos perceel niet naar de gemeente of naar staatsbosbeheer is gegaan. Is het mogelijk om na te gaan of dat geprobeerd is? En of ze dat wel of niet wilden? Of is direct dit particuliere spoor gevolgd (mogelijk liggen de verkoopprijzen dan hoger).
En, als het de kopers gaat om de natuurwaarde, dan helpen de hekken natuurlijk niet echt mee. Op zijn minst zou je het hek niet moeten laten doorlopen tot de grond, zodat kleine dieren er wel in en uit kunnen. Het is erg jammer voor alle gebruikers van het bos.
Toch vreemd dat men Natura2000 grond kan aankopen. Dit zou nooit mogelijk moeten zijn gezien de strenge eisen omtrent de natuur.
Dat is niet per se vreemd: Natura 2000 is een beschermingsregime voor een gebied, maar het verbiedt niet automatisch dat grond wordt gekocht of verkocht. De kern is dat het gebruik van die grond en eventuele ingrepen niet in strijd mogen zijn met de instandhoudingsdoelen en de regels voor Natura 2000-activiteiten.
Ja inderdaad, je kunt in Nederland zelfs moerasgrond, natuurgrond en delen van meren en eilandjes kopen, die je niet eens mag betreden. Je mag dan letterlijk nooit staan of zijn op je eigen grond, omdat zelfs kwetsbare beschermde natuur in percelen wordt verkocht of op sommige plekken alleen betreden buiten het broed seizoen. Bestaat allemaal in Nederland. Eigendom zegt niets over bestemming.
Voorop staat dat iedereen zijn bezit mag omheinen, tenzij er specifieke uitzonderingsregels zijn. Of dat hier zo is, weet ik niet. Dat zou moeten blijken bij de vergunningsaanvraag. Kennelijk is er hier al wel een vergunning vereist.
En dat mensen grond naast hun huisperceel kopen als ze de kans krijgen, dat snap ik wel. Ja, ik zou het ook het jammer vinden als het pad daar zou worden afgesloten. Maar ik begrijp het wel. En gelukkig blijft er nog heel veel toegankelijk bos over. Overigens was deze grond altijd al uitgezonderd van het hondenlosloopgebied.
Tot slot. Ik heb daar geen grond gekocht en ik ken ook niemand die daar woont.
De juridische grondslag is heel concreet: Artikel 5:48 Burgerlijk Wetboek. “De eigenaar van een erf is bevoegd dit af te sluiten.” Dat is de wettelijke basis voor de algemene regel dat een eigenaar een hek, poort of andere afsluiting mag plaatsen.
Maar daar zit meteen de nuance die in deze Bennekomse zaak juist van belang is. Want waarom is dat recht niet absoluut?Artikel 5:48 BW geeft een privaatrechtelijke bevoegdheid. Dat betekent alleen dat de eigenaar in beginsel zijn erf mág afsluiten.
Dat betekent niet dat hij daarmee automatisch:
* een openbare weg mag blokkeren;
* een historisch wandelpad mag afsluiten;
* Natura 2000-belangen mag negeren;
* zonder vergunning een hek mag bouwen;
* in strijd met het Omgevingsplan mag handelen;
* een erfdienstbaarheid of recht van overpad mag doorkruisen.
Waarom wordt de toegang tot het bos niet versmald met behulp van bomen en struiken? Het einde van de straat Zassenkamp geeft veel ruimte voor dumping. De meeste tuinafvalstorters rijden de auto en/of kar in het bos. Voorkom de kans op dumping. Gemelde overlast vraagt om handhaving, Natura 2000 gebieden horen extra te worden beschermd.
Ik wandel sinds mijn kindertijd in dit bos. Erg jammer wanneer dit stukje bos wordt omgeven met hekken.
Ik woon in de buurt en doe dagelijks een rondje met onze honden. Ik heb hier zelden zwerfvuil zien liggen en tuinafval zijn takken van tuinen uit eigen straat. Dus die argumenten kloppen naar mijn mening niet. Jammer van het mooie pad.
In de wandelbosgangen wordt beweerd dat Staatsbosbeheer bosgrond in bezit heeft gekregen door een schenking. Wel met de voorwaarde dat dat perceel altijd losloopgebied blijft. Hoe dit zich verhoudt tot de aangekochte percelen is dan wel de vraag.
Verder al het geklaag over loslopende honden….op het Heidepark zijn veel paardrijders die het bos in bezit nemen, er zijn mountainbikers en hardlopers te vinden en mensen met gillende kinderen. Allemaal op zoek naar groen en ontspanning. Laten we elkaar gewoon dat gewoon gunnen of anders ervoor kiezen niet in het bos te komen.
In de wandelgangen wordt wel meer beweerd. Je zou Staatsbosbeheer ook even kunnen bellen om dat eerst te verifiëren, voordat je een aanname als feit presenteert. De aangekochte percelen zijn afkomstig van de familie Koker en zijn nu in particuliere handen; dat staat gewoon in het artikel.
De hondenlosloopgebieden zijn er juist om verschillende recreanten – met én zonder hond – de ruimte te geven om van het groen te genieten. Dat er gebieden verdwijnen heeft onze aandacht. Eerder boden we hierover ruimte aan een opiniestuk van een hondenbezitter, waarin zij haar zorgen over deze ontwikkeling verwoordt https://edesevos.nl/hondenbezitters-voelen-zich-weggepest-door-de-gemeente/.
De borden zijn inmiddels weg…
Video vandaag: ‘Hekken om het bos bij Bennekom’, XON: https://www.youtube.com/watch?v=bXHAVn0mKAI