Marc van der Woude
Natuur- en erfgoedbeheerder Geldersch Landschap & Kasteelen wil het hondenlosloopgebied op Hoekelum opheffen en overweegt betaald parkeren in te voeren. De reden: toenemende recreatiedruk. Uit navraag van de Edese Vos blijkt echter dat die analyse vooral is gebaseerd op waarnemingen, niet op harde bezoekerscijfers.
Begin dit jaar deed GLK-boswachter Anne Huttinga tegenover Omroep Gelderland een opvallende uitspraak. Hij stelde dat het landgoed jaarlijks ongeveer 1,6 miljoen bezoekers trekt – meer dan Burgers’ Zoo in Arnhem. Dat zou bijna 4400 bezoekers per dag betekenen. Die uitspraak deed bij bezoekers van het landgoed de nodige wenkbrauwen fronsen.
Bezoekerscijfers blijken niet leidend
Als de Edese Vos schriftelijke vragen stelt over de plannen met Hoekelum, volgt pas na drie weken en diverse herinneringen een schriftelijke reactie. Hierin verwijst GLK naar meetgegevens van bezoekersaantallen op basis van mobiele telefonie. Openbare wegen zoals de snelweg, de Parklaan en de Horalaan zouden buiten die tellingen zijn gehouden. Volgens de organisatie geven deze meetgegevens een indicatie van de toenemende recreatiedruk op het landgoed.
Maar wanneer de Edese Vos projectleider Jan Ponsioen belt om door te vragen over die bezoekersdata, blijken ze veel minder belangrijk dan de eerdere communicatie deed vermoeden. Over die 1,6 miljoen bezoekers zegt hij: “Daar geloof ik niet zo heel erg in.” In de onderliggende data en hoe die zijn verzameld en geïnterpreteerd zegt hij geen inzicht te hebben.
De Edese Vos vroeg ook hoe GLK de impact van eigen evenementen zoals fairs en het concours hippique meeweegt in de discussie over recreatiedruk. Een inhoudelijke onderbouwing daarop gaf de organisatie niet.
Gebaseerd op waarnemingen
Ponsioen laat weten dat GLK de recreatiedruk vooral afleidt uit ervaringen in het gebied. Hij verwijst daarbij naar gesprekken met bewoners, huurders, gebruikersgroepen en belangenorganisaties. Daarnaast spelen de waarnemingen van de eigen beheerders een belangrijke rol.
GLK ziet de hondenlosloop en gratis parkeren als de belangrijkste oorzaak van de ervaren drukte. Maar een controleerbare onderbouwing ontbreekt. GLK beschikt niet over onderzoeksdata waaruit blijkt hoeveel bezoekers specifiek voor het hondenlosloopgebied komen, hoeveel daarvan met de auto reizen en welk aandeel zij vormen in het totale gebruik van het landgoed. Ponsioen geeft toe: “We hebben dat niet met tellingen gedaan.”
De woordvoerder van GLK stelt in haar antwoord op onze schriftelijke vragen: “Uit informatie is bekend dat hondenbezitters bereid zijn om tot een half uur met de auto te reizen om hier hun hond uit te laten.” Maar op de vraag waar die informatie vandaan komt, moet Ponsioen het antwoord schuldig blijven. “Die bron weet ik niet.”
Er is dus een verschil tussen hoe GLK naar het publiek en de pers communiceert over recreatiedruk en de onderbouwing die overblijft wanneer daar op wordt doorgevraagd.
Het gaat GLK om de honden en MTB’ers
Al snel blijkt dat GLK van twee problemen af wil: het hondenlosloopgebied en het fietsen op wandelpaden door met name MTB’ers. Volgens GLK zorgt de combinatie van hondenlosloop, gratis parkeren en MTB-recreatie ervoor dat veel bezoekers van buiten het gebied naar Hoekelum komen. Het opheffen van het losloopgebied, het mogelijk invoeren van betaald parkeren, en het verbieden van fietsers, moeten dit aanpakken.
Ponsioen benadrukt daarbij dat de ‘gewone’ wandelaar welkom blijft: “De wandelaar door de week is helemaal geen probleem en de wandelaar in het weekend is ook geen probleem. En degene die zijn hond aan de lijn houdt, die is ook geen probleem.” Het gaat volgens hem om het maken van keuzes over de toekomst van het landgoed.
“GLK is voornemens om het hondenlosloopgebied geheel op te heffen,” laat de woordvoerder schriftelijk weten. In afstemming met de gemeente Ede wordt naar alternatieven gekeken. Ponsioen voegt daar aan toe dat ook het losloopgebied in de Sysselt op de nominatie staat om te verdwijnen. Hij wijst erop dat dit al in het Recreatiezoneringsplan Veluwe van de Provincie Gelderland (2022) is opgenomen:
Ook de parkeerplaatsen gaan op de schop. GLK wil het parkeren concentreren op één centrale parkeerplaats aan de A12-kant van het landgoed. De huidige verspreide parkeerplekken, onder meer langs de Horalaan, bij de moestuin en bij de boerderij, zullen dan verdwijnen.
Driekwart kritisch op plannen
De kwestie leeft enorm onder inwoners. In een online peiling van de Edese Vos brachten maar liefst 1.405 mensen hun stem uit. De uitslag laat zien dat lezers kritisch zijn:
- 40 procent vindt maatregelen voor natuurbescherming begrijpelijk, maar wil dat het hondenlosloopgebied sowieso behouden blijft.
- 36 procent vindt dat de plannen te ver gaan en recreatie onnodig beperken.
- 17 procent steunt de voorgestelde maatregelen van GLK wel.
- De overige deelnemers hebben onvoldoende informatie voor een oordeel.
Hoewel een online peiling niet representatief is voor alle inwoners, laat de uitslag wel zien dat de plannen veel weerstand oproepen. Veel reacties van lezers richten zich op de vraag of de ervaren recreatiedruk daadwerkelijk zo groot is als GLK stelt. Ook wijzen lezers op de spanning tussen het beperken van dagelijkse recreatie en het blijven organiseren van grote, drukbezochte evenementen op het landgoed. Daarnaast leeft de zorg dat er opnieuw een hondenlosloopgebied verdwijnt, terwijl alternatieven in de regio steeds schaarser worden.
Hoeveel druk is er werkelijk?
De onderliggende vraag – hoe groot is het probleem dat GLK probeert op te lossen? – blijft hangen. Wie de onderbouwing achter de plannen zoekt, komt uit bij gesprekken, waarnemingen en verwachtingen over de toekomstige groei van Ede. Tegelijkertijd heeft de nieuwe coalitie de woningbouwplannen aan de overkant van de Edeseweg voorlopig in de ijskast gezet. Harde cijfers die de omvang van de gestelde recreatiedruk onderbouwen, heeft GLK vooralsnog niet naar buiten gebracht.
GLK werkt het masterplan momenteel verder uit. De definitieve versie wordt na de zomer verwacht.
Naschrift redactie
Na lezing van het conceptartikel stuurde GLK alsnog cijfers uit de Visitor Data Monitor van Toerisme Veluwe Arnhem Nijmegen. Daaruit zou blijken dat het aantal bezoeken in het meetgebied “Hoekelum & Sysselt” de afgelopen jaren sterk is gestegen.
Tegelijkertijd liet GLK weten dat deze cijfers niet specifiek betrekking hebben op Hoekelum, maar op een groter gebied. Welke gebieden precies binnen de meting vallen, hoe de geofence is vastgesteld en of de meetmethode de afgelopen jaren is gewijzigd, heeft GLK niet toegelicht. Ook is niet duidelijk welk deel van de gemeten bezoeken betrekking heeft op Hoekelum zelf en welk deel op de Sysselt.
De Edese Vos heeft hierover aanvullende vragen gesteld, maar geen antwoord ontvangen.
Voor informatie en toelichting vanuit Geldersch Landschap & Kasteelen over het conceptmasterplan zie https://www.glk.nl/nieuws/masterplan-buitenplaats-hoekelum
Prima natuurlijk om deze link te posten, maar voor de transparantie naar onze lezers twee punten:
– Deze communicatieboodschap van GLK werd op 10 juni online gezet – drie weken nadat wij onze persvragen aan GLK hadden gemaild en twee dagen nadat GLK ons conceptartikel had ontvangen voor een reguliere controle op feiten en citaten. We hebben dus drie weken moeten wachten op antwoorden. Toen wij doorvroegen op de cijfermatige onderbouwing van de gestelde recreatiedruk is de communicatieboodschap daar op aangepast.
– Op 11 juni hebben wij GLK vijf aanvullende vragen gemaild over de metingen van de Visitor Data Monitor, waarop nog steeds geen antwoord is ontvangen. Waarom eigenlijk niet? Dit zijn de vragen:
1. Kun je ons ook inzicht geven in de afbakening van het meetgebied Hoekelum-Sysselt waarop de genoemde bezoekersaantallen zijn gebaseerd? Wij ontvangen daarbij graag een kaart of andere visualisatie van de geofence die voor deze meting is gebruikt.
2. Daarnaast vernemen wij graag welke bezoekersbewegingen binnen dit meetgebied worden meegeteld. In je reactie noem je onder meer bezoekers van de kaasboerderij, evenementen, fietsers en gebruikers van omliggende gebieden. Wij ontvangen graag een nadere toelichting op de samenstelling van het gemeten bezoekersaantal.
3. Je geeft verder aan dat het aantal bezoekersbewegingen in het meetgebied de afgelopen drie jaar fors is toegenomen. Kun je de onderliggende trendgegevens delen waarop deze conclusie is gebaseerd?
4. Daarbij vernemen wij ook graag of het meetgebied, de geofence of de meetmethode in die periode is gewijzigd, zodat duidelijk is of dezelfde gegevens over meerdere jaren met elkaar worden vergeleken.
5. De aangeleverde cijfers hebben betrekking op het gecombineerde meetgebied “Landgoed Hoekelum & Sysselt”. Is het mogelijk deze gegevens uit te splitsen naar beide gebieden afzonderlijk? Aangezien het masterplan betrekking heeft op Hoekelum, ontvangen wij graag inzicht in de ontwikkeling van de bezoekersbewegingen op Hoekelum zelf, los van de Sysselt.
Kunt u een link of contact sturen voor de mogelijkheid voor een reactie? Via Hoekelum gaat namelijk een veilige schoolroute voor fietsende kinderen tussen Enka en Bennekom. Kan die route worden gedoogd? Anders moeten kinderen de Edeseweg oversteken en dat is een gevaarlijke oversteek. Dankjewel!
Via toevoeging op de website vernomen dat de Laarderallee beschikbaar blijft voor fietsen. Gelukkig! Heel mooi en belangrijk voor de veilige schoolroutes voor de kinderen! Dankjewel Geldersch Landschap en Kasteelen.
Het lijkt mij logisch dat de huidige losloopgebieden drukker zijn geworden omdat men andere losloopgebieden gebieden heeft gesloten dan wel verkleind. Zo zal het zich blijven herhalen tot er nergens meer een losloopgebied is.
Zolang er grote evenementen worden georganiseerd zal de recreatiedruk blijven. Het enige verschil tussen de individuele recreant en een evenement is dat er door het GLK aan een evenement verdiend wordt en (tot op heden) aan de individuele recreant niets. En daar zal nu net de schoen wringen…
In de reactie die GLK naar de ‘vrienden van het landgoed Hoekelum’ heeft gestuurd, vindt GLK dat de gemeente zou moeten bijdragen aan het losloopgebied. Zij vinden dat, omdat de gemeente de hondenbelasting ontvangt. Het feit dat je dat oppert, is toch wat bijzonder als je eigenlijk geen honden wil. Vallen bij betaling de eerdere bezwaren weg?
Ook wordt de kwetsbaarheid van de bijzondere vegetatie genoemd, maar nergens is te vinden wanneer en of er een vegetatie inventarisatie is gemaakt en wat er in staat.
De paden zouden kapot gaan door de recreatiedruk: Echter hun eigen bladschoonmaakploeg blaast de eerste meter van de berm geheel weg. Zij gebruiken vrij grove methoden bij het blazen. Ook de zwijnen wroeten de paden en de kanten om. Daar zou je dan ook wat aan moeten doen.
Het zou verder erg jammer zijn als de kleinere parkeerplaatsen zouden verdwijnen. Deze parkeerplaatsen zijn eigenlijk nooit vol.
Ook heeft GLK het over nieuwe woonwijken. Er is een nieuwe woonwijk (Enka). Echter de bewoners van het noordelijk deel zullen eerder gebruik maken van de Sysselt (groter en aantrekkelijker).
Maar wat het meest bijzonder is, is dat Nederland steeds voller wordt. Dan is het toch vreemd dat je de mogelijkheid om in de natuur te recreëren minder mogelijk maakt. Je zou er vanuit moeten gaan wat er allemaal wél kan en niet gelijk starten met wat er allemaal niet meer kan. Dat is ook de taak van een zwaar gesubsidieerde organisatie als GLK? De overheid (gemeente en Provincie) zou daar op toe moeten zien.
Dus eigenlijk is de conclusie: honden zijn ongewenst, zowel op de hei als in de bossen en ook op Hoekelum, en straks nog de Sysselt. We (beleidsmakers/bedenkers van lepe plannetjes) bedenken argumenten die nergens op slaan of niet kloppen, maar ja, “want wij weten het!”
Het maakt hierbij niet uit of het de gemeente betreft, defensie, natuurmonumenten, of Gelders Landschap en Kasteelen. Iedere keer opnieuw ziet de edese burger, die netjes zijn hondenbelasting betaalt, de mogelijkheden om zijn hond vrij uit te laten afnemen. Is dit niet een verkapte vorm van diefstal van vrijheden?
De terechte vraag is dus wat de gemeente Ede eigenlijk biedt aan de hondenbezitter voor de hondenbelasting die ze betalen. Wat er nu gebeurt is dat de inwoner van Ede hondenbelasting betaald en dat de hondenbezitter gebruik maakt van terreinen die voor een groot deel niet van de gemeente Ede zijn. De gemeente is aan zet om op haar eigen gronden ruimte te maken voor recreatieve functies van de inwoners.
Als vaste wandelaar in Hoekelum herken ik de problemen met honden(bezitters). In het gebied met aanlijnplicht lopen de honden massaal los. Zelfs als er spandoeken hangen met het verzoek dit niet te doen ivm jonge dieren. In de losloopgebieden hebben sommige hondenbezitters hun hond niet onder controle. Als wandelaars aangeven het niet prettig te vinden om besprongen te worden door een hond krijgt men al snel te horen: ‘dan moet u maar niet wandelen in losloopgebied’. Dat lijkt me niet de bedoeling. Een algehele aanlijnplicht lijk me daarom een prima idee.
Wat ik niet goed begrijp, en wat me echt een beetje dwars zit, is waarom “teveel” bezoekers schadelijk is. En ook hoeveel is teveel? Het is toch juist goed dat meer mensen van de natuur genieten? Ons moderne leven is stressvol genoeg. Dat het landgoed als natuurgebied wordt gezien vind ik raar. Het is een aangelegd park, vroeger van de elite en nu voor het publiek.
Dat de paden slijten is normaal, GLK dient deze te herstellen, lijkt me. Rond het spreng is echt onderhoud nodig. Het houten hekwerk is weggerot, maar daar kun je moeilijk de bezoekers de schuld van geven. Honden graven soms gaten. Is dat het probleem? Zo ja, dan lijkt het me goed om een bord neer te zetten dat gaten weer dichtgegooid moeten worden.
Ik kom zelf regelmatig in het bos, met hond en kinderen (van 3 en 1 jaar). Meestal met de auto, zodat iedereen mee kan… de parkeerplaats is echt bijna nooit vol. Ook heb ik geen last van fietsers. Er zijn wel fietsers, maar die houden echt wel rekening met mensen die er lopen en passen daar hun tempo op aan.
Onze hond geniet met volle teugen van de vrijheid in het bos. Ze is stressgevoelig en komt in het bos helemaal tot leven. Om haar die vrijheid te gunnen zou ik ook bereid zijn om 30 min te rijden, maar ik hoop toch heel erg dat dat niet hoeft, want nu is het een ritje van 5 min. Er wordt benadrukt dat wandelaars uit de buurt welkom blijven, maar als mijn hond aan de lijn moet, is voor mij het genot eraf. Dus ja, dan is het effectief om de bezoekersaantallen te reduceren… en de vrijheid van mensen in te perken.
Ik vermoed dat GLK geld nodig heeft voor onderhoud en graag hondeneigenaren op de bon slingert, want niet iedereen gaat zich aan de aanlijnplicht houden en dat weten ze.
Vrije plekken worden volgebouwd. Er zijn veel nieuwe woonwijken gerealiseerd in de Edese natuur. De druk op het resterende beetje natuur wordt steeds groter.
Mensen kunnen zich vrij over de hele wereld verplaatsen. Honden hebben die vrijheid niet. Dit lijkt op een wegpestbeleid. Triest! Fijn dat jullie vinger aan de pols houden.
Ik denk ook dat het drukker is geworden op Hoekelum in de afgelopen 20 jaar. Het bouwen van steeds nieuwe woonwijken aan de oostkant van Ede (met daarbij ook de aanprijzing “wonen in het groen”) zorgen natuurlijk ook voor meer mensen die naar buiten gaan (niet alleen bij Hoekelum).
Daarnaast: het aantal losloopgebieden in natuurgebieden neemt af –> de hondenbezitter die al best vaak met de auto komt, kiest een andere bestemming. Als Hoekelum sluit als lopsloopgebied, dan vermoed ik dat bijv. het losloopgebied in Bennekom drukker wordt (totdat Staatsbosbeheer tot een vergelijkbare conclusie komt). Waarschijnlijk is dat dan ook de logische conclusie, omdat al te veel loslopende honden op 1 plek ook weer tot problemen kan leiden. Ik zou het goed vinden als de verschillende beheerders van de natuurgebieden rondom Ede samen tot een dergelijke conclusie zouden komen, en er niet bij ieder gebiedje een dergelijke afweging wordt gemaakt. De conclusie is dan: het is te druk geworden rondom Ede, de draagkracht van de natuur is bereikt, en honden moeten aangelijnd zijn.
Veel mensen bezoeken de natuur om te recreëren (sporten, wandelen, hond uitlaten, spelen met kinderen etc.). Helemaal niets mis mee, maar we doen dat wel allemaal lekker “gratis” in de natuur. Die natuur heeft ook eigen ruimte nodig, en het is dus terecht om je als gemeente af te vragen of je voldoende recreatiemogelijkheden biedt voor de recreatie-functies van je bewoners. Ede wordt best een grote stad, en zou dus ook grote stadsparken moeten gaan maken, voor recreatieve voorzieningen van de burgers. Ik woon zelf in Bennekom, dat is heerlijk groen wonen, maar in de plaats zelf is erg weinig openbaar groen.
Verder nog een makkelijke tip als je het rustiger wil hebben in natuurgebieden: beperk horecapunten in de natuur en maak geen al te grote parkeerplaatsen. Kortom: verwar het mogelijke verdienmodel van betaald parkeren niet met het reguleren van het aantal bezoekers. Wees eerlijk en duidelijk over het doel. Als het doel is om bezoekers te beperken, dan verwacht ik in de plannen een beperkte parkeerplaats. Als er echter centraal aan de A12 een grote parkeerplaats komt met een betaalvoorziening, dan lijkt het doel te zijn om betaald parkeren als verdienmodel uit te rollen (is waarschijnlijk bij kleine aantallen te duur) en zal het aantal bezoekers dus niet afnemen.
Even voor de goede orde: ook ik heb een hond die losloopt, dus ik ben niet anti-hond, niet anti-natuur of anti-GLK.
Het zal best wel iets drukker zijn (ik kom er 40 jaar). Elke keer als ik er nu wandel (vanaf begin mei) tel ik het aantal mensen dat ik tegenkom. Doordeweeks rond 9 uur tel ik gemiddeld 6-8 personen in 45 minuten (vaak minder). Dus laten we ons gewoon op feiten baseren. Anders wordt het ‘ik denk dit of dat’.
Dit is wel een interessante rekensom. Als je tijdens je wandeling 6-8 personen *tegen* komt, dan zou je kunnen stellen dat die personen op hun beurt ook weer 6-8 personen *tegen* komen, maar dan in omgekeerde richting. Ik ben geen wiskundige, maar misschien ziet iemand hier een leuk rekensommetje in?
Ik heb 3 opmerkingen:
1. GLK is een stichting en die heeft leden/donateurs. Het lijkt me dat deze stichting zelf de regels bepaald als het gaat over zijn eigen bezit (in dit geval grond). In vergelijking met de Hoge Veluwe vind ik Hoekelum nog goed bereikbaar (zelfs na de eventuele maatregelen).
2. Als de gemeente te weinig losloopgebieden voor honden heeft moet dit niet afgewenteld worden op deze stichting. GLK krijgt niets van de hondenbelasting die gaat naar de gemeente. Zet dan de gemeente onder druk als je het daar niet mee eens bent!
3. Dat er een veilige fietsroute van Bennekom naar ENKA/Station over dit terrein loopt is ook de keuze van de gemeente die besloten heeft om GEEN fietspad aan de oostkant van de Edese weg aan te leggen.
Klopt helemaal wat je aangeeft m.b.t. het fietspad aan de oostkant. 45 jaar geleden was er ook al gedoe over het oversteken bij de Edeseweg. Ooit was er sprake van een fietstunnel bij de Horalaan t.b.v. scholieren maar is er gekozen voor een goedkoper kruispunt met verkeerslichten, vervolgens daarna een gevaarlijker rotonde en onlangs met introductie van de Parklaan de opheffing van het fietspad aan de oostzijde plus aanleg van een nog gevaarlijker rotonde. Onbegrijpelijk! Het pad door het bos is overigens om andere redenen ook niet echt een aanrader en zorgt voor meer druk op landgoed Hoekelum, wat eigenlijk helemaal niet had gehoeven.
Ik ben zelf lid van GLK en van mij mag het blijven zoals het is, dus met hondenlosloopgebied (is nu al vrij beperkt) maar wel zonder fietsers/mountainbikers die niet op wandelpaden thuishoren. Wat meer onderhoud aan de sprengenbeek zou wat mij betreft wel mogen en de nieuwe wegwijzers mogen wat mij betreft weer weg. Deze wirwar aan paaltjes is verstorend voor het landschap en zijn niet nodig als je als GLK vind dat het te druk wordt. Het opnemen van het landgoed in nieuwe wandelroutes zorgt immers voor nog meer bezoekers!
Wat een verschrikkelijke toestand! Een slager die zijn eigen vlees keurt… want dat is het. Gelders Landschap zegt te weten hoeveel bezoekers er komen en doet aannames die echt helemaal nergens op slaan. Zullen we dan eens een echt onderzoek doen met eerlijke cijfers? Wie laat er zijn hond uit? Hoeveel mensen zijn dat nou werkelijk? En 1,6 miljoen bezoekers per jaar – dik 4000 per dag? Echt: ik kom elke dag met m’n hond in het bos maar 4000 zie ik er niet! Gelukkig maar. Het plan moet zo snel mogelijk van tafel want het slaat helemaal nergens op!
Hoekelum is een natuurgebied met een recreatieve nevenfunctie. Loslopende honden passen niet in een natuurgebied gezien de impact op de natuur.Net als loslopende katten overigens. Loslopende honden wil je ook niet in parken. Enige optie voor loslopende honden zijn aparte honden veldjes lijkt me. In Wageningen zijn die er.
Het landgoed Hoekelum is aangelegd als park waar de ‘natuurlijke’ component de ruimte krijgt. Tegenwoordig heeft het een bijzondere monumentale (park)status. Er wordt niet gesproken over natuurgebied. Bijna alles wat er staat is aangelegd of aangeplant door de mens. Door stukjes anders te gaan beheren zal er een andere specifieke vegetatie komen, maar dat zal ook weer door ingrijpen van de mens ontstaan. Echte natuur is er eigenlijk nergens in Nederland. Je kan beter spreken van cultuurlandschap. Voordat de barones het overdeed aan de gemeente was het ook al een losloopgebied. Inmiddels geldt hier het gewoonterecht, dat is bij de wet geregeld.
Mountainbike recreatie in Hoekelum? Echt waar? Met 80 km aan vaste route aan de noordkant van Ede. Er zal vast een keer iemand uit Bennekom of Wageningen door Hoekelum steken met de fiets, maar de keren dat ik er de afgelopen 10 jaar ben geweest heb ik geen enkele fietser gezien. Strava heatmaps laat ook geen extreme druk zien, dus ik vermoed dat men ‘een keer een groep van 10 mountainbikers gezien heeft’ en op basis daarvan vindt dat het te druk is.
Vreemd is het niet als het aantal bezoekers in Sysselt en Hoekelum zou toenemen, er zijn immers 2 grote nieuwe wijken gebouwd op de plek van een industrie (Enka) en meerdere kazernes, die middels hekken waren afgezonderd van deze natuurgebieden. Er wordt in de plannen gesproken over het verplaatsen van de losloopgebieden, niet over het beëindigen ervan.
Het is natuurlijk logisch dat het in de recreatiegebieden drukker wordt, het aantal inwoners neemt toe en gelukkig gaan we meer bewegen in de samenleving. De oplossing moet niet zijn dat je dan maar bepaalde groepen gaat uitsluiten en dat de übernatuurmens de cultuur-natuur voor zichzelf wil houden. Deze cultuur-natuur moet voor iedereen (inclusief honden) beschikbaar zijn.
Als je nu ook nog moet betalen om te kunnen wandelen in het bos gaat het de verkeerde kant op. En als ouder van een kind dat gehandicapt is (maar niet voldoende voor een gehandicaptenkaart), begin dan niet over de fiets. Dat is helemaal onmogelijk als de hond mee gaat.
En laten we niet vergeten dat een gezin met twee kinderen een paar jaar geleden telde als 2x GSM data en tegenwoordig ongetwijfeld als 4x GSM data.