Marc van der Woude
Anderhalf jaar nadat het Bennekoms Nieuwsblad verdween, heeft het dorp weer een eigen krant. Niet van een commerciële uitgever, maar op initiatief van Bennekommers zelf. De Bennekommer verschijnt vanaf nu tweewekelijks en valt gratis op de mat.
Toen BDUmedia in maart 2025 stopte met het Bennekoms Nieuwsblad, stelde de uitgever inwoners gerust: het vertrouwde nieuws uit het dorp zou gewoon terugkeren in Ede Stad. Uit een telling van de Edese Vos, twee weken later, bleek de realiteit anders: er stond nog maar de helft zoveel Bennekoms nieuws in Ede Stad.
Nu neemt het dorp de informatievoorziening in eigen hand. Zes inwoners – Harold Anneveld, Iris Versluis, Yvonne Pijnacker, Jantine de Nooij, Ceiloi van Deutekom en Erwin Buter – hebben De Bennekommer opgezet. Het gratis blad richt zich nadrukkelijk op het dorpsleven: verenigingen, evenementen, inwoners en lokale winkeliers krijgen er een plek. Het doel van de makers is de lokale verbinding en betrokkenheid te versterken.
Bennekommers misten hun dorpsnieuws
Die behoefte kwam ook naar voren in een peiling van de Edese Vos, waaraan vorig jaar 204 Bennekomse nieuwsbrieflezers deelnamen. Van hen voelde 83 procent zich na het verdwijnen van het vertrouwde weekblad matig tot slecht geïnformeerd over wat er in het dorp speelde.
De deelnemers wilden niet alleen weten wat er in het dorp gebeurt. Bijna 89 procent gaf aan zowel dorpsnieuws als kritische, verdiepende journalistiek te willen over zaken als gemeentelijk beleid en lokale bouwplannen. Zoals een van de respondenten het verwoordde: “Een journalistieke luis in de pels wordt zeer gewaardeerd. En daarnaast beleef ik veel plezier aan informatie over het dorpsleven.”
Over deze peiling – Aan deze peiling namen 204 nieuwsbrieflezers deel die zichzelf als inwoner van Bennekom hadden aangemerkt. Deelname was vrijwillig. De resultaten geven inzicht in de behoeften van deze lezers en zijn niet representatief voor alle inwoners van Bennekom. Lees hier hoe de Edese Vos peilingen gebruikt.
Ondertussen zochten inwoners naar alternatieven. Uit de peiling bleek dat bijna 57 procent van de deelnemers het dorpsnieuws via de Facebookgroep Bennekom volgde, 70 procent de Edese Vos raadpleegde en 56 procent Ede Stad las. Een derde hoorde nieuws ook gewoon in gesprekken in het dorp.
Opvallend is de rol van Facebook. Meer dan de helft van de deelnemers gebruikte deze groep van inwoner Eva van Drie om te volgen wat er in Bennekom speelt. De Bennekommer richt zich eveneens op die verbindende kant van de lokale informatievoorziening, maar brengt die informatie weer huis aan huis op papier.
Geen dorpskrant van de Edese Vos
De Edese Vos besloot na het onderzoek geen eigen dorpskrant voor Bennekom te beginnen. Wij blijven Bennekom nauwgezet volgen waar het gaat om besluitvorming, beleid en kwesties die kritisch onderzoek vragen, maar doen dat online. De berichtgeving over Bennekom heeft een eigen pagina op de Vos.
Jubilea, clubnieuws en lokale activiteiten passen minder bij onze rol als journalistieke waakhond. De Bennekommer richt zich juist op dat verbindende dorpsnieuws.
Ondernemers betalen de krant
Voor de exploitatie kiest De Bennekommer voor het model van het oude huis-aan-huisblad, maar dan lokaal georganiseerd en gedragen. Het is ondergebracht in een stichting zonder winstoogmerk. De kosten worden vooral gedragen door advertenties van de lokale middenstand, aangevuld met vrijwillige bijdragen van lezers. Eventuele winst wordt gebruikt voor initiatieven die het dorp ten goede komen.
De ondernemers krijgen in De Bennekommer niet alleen advertentieruimte. Volgens de stichting kunnen zij ook hun “inzichten, tips en adviezen of persoonlijke observaties” delen. Daarmee krijgen de financiers van de krant ook nadrukkelijk een plek in de inhoud. Gebruikelijk is dat niet – commerciële en redactionele inhoud horen duidelijk van elkaar te worden gescheiden. De komende edities zullen moeten uitwijzen hoeveel ruimte overblijft voor verenigingen, inwoners en andere geluiden uit het dorp.
Het model is in de gemeente Ede niet nieuw. In Lunteren draait al langer een vergelijkbare gratis dorpskrant die voor een belangrijk deel door de lokale middenstand wordt gedragen.
Papier moet wel op de mat vallen
Het huis-aan-huismodel heeft nog een kwetsbare plek: de bezorging. BDUmedia kampte in Bennekom al met bezorgproblemen. Uit eerder onderzoek van de Edese Vos bleek dat huis-aan-huisbladen regelmatig niet werden bezorgd.
Ook De Bennekommer heeft nog niet voor alle straten bezorgers gevonden. De initiatiefnemers willen het blad wel in heel Bennekom huis aan huis verspreiden, maar of de krant straks daadwerkelijk overal op de mat valt, moet nog blijken.
Dat maakt digitale verspreiding extra relevant. Uit onze peiling bleek dat ruim twee derde van de deelnemers Bennekoms nieuws ook online wilde kunnen lezen. 41 procent koos voor een combinatie van papier en online, 28 procent wilde het nieuws alleen digitaal ontvangen. Slechts 18 procent gaf de voorkeur aan alleen papier.
De Bennekommer is vooralsnog niet digitaal te lezen. Op de website staat wel de inhoudsopgave van de eerste editie, maar niet de krant zelf. Een digitale versie zou niet alleen aansluiten bij de behoefte uit het onderzoek, maar ook uitkomst bieden voor inwoners bij wie de papieren krant niet wordt bezorgd.
BDUmedia zag vorig jaar geen toekomst meer in een afzonderlijk Bennekoms Nieuwsblad. Anderhalf jaar later ligt er toch weer een eigen krant op de mat. Ditmaal hebben Bennekommers het zelf geregeld.
Wij wensen de initiatiefnemers veel succes.
Interessant onderzoek. Kunnen jullie ook aangeven hoe de 204 respondenten voor deze peiling zijn geworven? Via welke kanalen zijn zij benaderd, en is er een verantwoording van de steekproef en de representativiteit van de resultaten beschikbaar?
Wij werven geen respondenten. Lezers van onze nieuwsbrief (momenteel 10k+) kunnen deelnemen aan peilingen. In dit geval zijn alleen lezers benaderd die zichzelf hebben geïdentificeerd als inwoner van Bennekom. Onze peilingen zijn niet representatief maar indicatief. Voor een toelichting: https://edesevos.nl/waarom-maakt-de-edese-vos-gebruik-van-polls/.
Benaderen van nieuwsbrief-ontvangers = respondenten werven. De werving verliep dus via de nieuwsbrief.
Voor dit specifieke onderwerp is het dan wel handig als je in het artikel als disclaimer vermeldt dat je weet dat je een bijzonder scheve steekproef te pakken hebt, namelijk van mensen die per definitie geïnteresseerd zijn in controlerende en verdiepende journalistiek, anders waren ze geen lid geweest van de nieuwsbrief van de Edese Vos. Het eerste grafiekje en de bijbehorende uitkomsten is daarmee erg misleidend. Het is alsof je concludeert ‘95% van de mensen houdt van chocola!’ na een onderzoek onder een steekproef van mensen die net chocola hebben gekocht.
‘Werving’ in de reactie van Theo interpreteer ik als actief deelnemers werven voor een peiling, ook buiten onze lezerskring. Wij bieden onze nieuwsbrieflezers gelegenheid om mee te doen en hun mening over kwesties te geven.
Je punt over de verantwoording heb ik verwerkt: de tekst is aangescherpt en een kader vermeldt dat 204 Bennekomse nieuwsbrieflezers vrijwillig deelnamen. De peiling is uiteraard indicatief, niet representatief voor het hele dorp.
De chocoladevergelijking is wel wat aangezet en bevat evengoed een stevige aanname. Onze lezers volgen ons om uiteenlopende redenen, waaronder willen weten wat er in hun eigen leefomgeving gebeurt. Selectie kan de resultaten beïnvloeden, maar hoe sterk weten we niet. Daarmee is ‘erg misleidend’ een (te) stellige kwalificatie.
Ik vermoed dat een wél representatieve steekproef onder inwoners van Bennekom niet opeens een heel ander beeld oplevert. Dat onze deelnemers beide soorten nieuws willen, past bij wat onafhankelijk Nederlands publieksonderzoek laat zien. Dat valideert het precieze percentage van 89 procent voor heel Bennekom niet, maar ondersteunt wel de inhoudelijke conclusie.
He wat gaaf! Proficiat aan de initiatiefnemers! Heel ander karakter nieuws dan de Edese Vos (‘investigative journalism’ / journalistieke waakhond), juist echt een heel leuke en vrolijke verbindende krant: De Bennekommer!
Ik vind het een prachtig initiatief. Als geboren en getogen Bennekommer iets om trots op te zijn. Het blad ziet er gelikt uit. De BDU kan hier een puntje aan zuigen met hun Ede Stad Plus, waar je voor een gedeelte nog achter de betaalmuur zit ook voor het lokale nieuws.