Hek in Bennekoms bos mag er komen, paden blijven open

De eigenaar van een bosperceel aan de Zassenkamp in Bennekom krijgt toestemming om het terrein met een hek af te sluiten. Toch kunnen wandelaars gebruik blijven maken van twee bestaande paden door het bos. De Omgevingsdienst De Vallei heeft vastgesteld dat deze paden openbare wegen zijn en daarom niet mogen worden afgesloten.

Daarmee krijgt de discussie over de ‘verhekking’ van het Bennekomse bos een opmerkelijk vervolg. Tegen de vergunning waren zienswijzen ingediend door omwonenden en drie Bennekomse organisaties. Zij vreesden onder meer dat historische wandelroutes zouden verdwijnen.

Paden zijn openbare wegen

De Omgevingsdienst onderzocht naar aanleiding van de bezwaren de geschiedenis van de wandelpaden. Op historische kaarten is volgens de dienst aan de westkant van het perceel sinds 1958 een doorgaand wandelpad zichtbaar. Aan de noordkant ligt sinds 1985 een wandelpad.

Daaruit trekt de Omgevingsdienst een duidelijke conclusie: beide paden worden aangemerkt als openbare wegen in de zin van de Wegenwet. Het gebruik ervan moet daarom worden gerespecteerd. 

Dat betekent echter niet dat de vergunning voor het hek wordt geweigerd. De Wegenwet maakt geen deel uit van het toetsingskader voor deze omgevingsvergunning. Het hek zelf voldoet volgens de Omgevingsdienst aan de regels van het omgevingsplan. Het mag maximaal 1,5 meter hoog worden en binnen de bestemming Bos staat geen regel die zo’n hek verbiedt. 

Wel een hek, geen afgesloten pad

De vergunning geeft de eigenaar daarmee toestemming het hek te bouwen, maar niet om daarmee de wandelpaden af te sluiten. De Omgevingsdienst schrijft expliciet dat het hek het gebruik van een openbare weg niet mag belemmeren.

Gebeurt dat toch, dan kan een handhavingsverzoek worden ingediend. Als vervolgens een overtreding wordt vastgesteld, moet het bevoegd gezag daar in beginsel tegen optreden. 

Hoe het hek in de praktijk kan worden geplaatst zonder de paden af te sluiten, is nog niet duidelijk. Een medewerker van de Omgevingsdienst vertelde dat de vergunninghouder hierover inmiddels contact heeft met een jurist van de gemeente.

Volgens de medewerker wordt bekeken hoe de vergunning kan worden uitgevoerd zonder in strijd te komen met de Wegenwet. Als de openbare status van de paden uitvoering van het huidige plan onmogelijk maakt, zal het plan mogelijk moeten worden aangepast. 

Andere bezwaren afgewezen

De overige argumenten uit de zienswijzen waren voor de Omgevingsdienst geen reden om de vergunning te weigeren. Zo verwacht de dienst geen overtreding van regels voor beschermde soorten en geen significante gevolgen voor het Natura 2000-gebied. Voor het plaatsen van het hek worden geen bomen gekapt en volgens de beschikking verdwijnen geen verblijfplaatsen of belangrijk leefgebied van beschermde dieren. 

Ook het ontbreken van participatie is geen reden om de vergunning te weigeren. Omdat het hek binnen het omgevingsplan past, bestond volgens de Omgevingsdienst geen wettelijke verplichting om vooraf een participatietraject met omwonenden te houden. 

Gemeente ziet verhekking ook als probleem

Opvallend is dat de Omgevingsdienst erkent dat verdere verhekking van het bos niet wenselijk kan zijn. De huidige regels bieden volgens de medewerker echter onvoldoende mogelijkheden om een hek dat aan alle voorwaarden voldoet tegen te houden.

Volgens deze bron wordt gewerkt aan nieuwe planologische regels, maar die komen waarschijnlijk te laat om nog van invloed te zijn op deze vergunning. 

Bewoners beraden zich op bezwaar

Omwonenden die zich eerder tegen het hek verzetten, bestuderen de vergunning vanavond met enkele juristen. Zij beslissen daarna of zij bezwaar maken. Ook een verzoek om een voorlopige voorziening bij de rechter behoort volgens bewoner Evert van Amerongen tot de mogelijkheden.

Van Amerongen noemt het besluit opmerkelijk, juist omdat de wandelpaden volgens de vergunning zelf openbaar moeten blijven. “We moeten dit echt zien te voorkomen. Want dit is onzin om zo’n bos af te sluiten”, zegt hij.

Belanghebbenden hebben zes weken de tijd om bezwaar te maken. De vergunning blijft gedurende een bezwaarprocedure geldig. Wie wil voorkomen dat in de tussentijd van de vergunning gebruik wordt gemaakt, kan na het indienen van bezwaar de rechter om een voorlopige voorziening vragen.

Volledige omgevingsvergunning voor het hek aan de Zassenkamp (pdf)