Marc van der Woude
De zaal in de Reehorst zat dinsdagavond vol met naar schatting 200 bewoners uit de Enka-wijk. Zij kwamen af op de informatieavond over de invoering van betaald parkeren. Hoewel de betrokkenheid groot was, werd al snel duidelijk dat de belangrijkste vraag al was beantwoord.
De boodschap van de gemeente Ede was helder: betaald parkeren komt er. De invoering is gekoppeld aan de opening van de nieuwe parkeergarage bij station Ede-Wageningen en moet voorkomen dat treinreizigers hun auto in de wijk parkeren. De bewoners mochten meedenken over de uitvoering – zoals tijdvakken, de verdeling van de wijk in vijf zones (A t/m E) en een gefaseerde invoering – maar niet over de noodzaak zelf. Die stond vast.
De discussie verschoof daarmee van de vraag of regulering wenselijk is, naar hoe de gevolgen zo werkbaar mogelijk kunnen worden gemaakt. Bij de gepresenteerde varianten viel bovendien op dat niet alle opties gelijkwaardig waren. Alternatieven die eerder in de wijk steun kregen, zoals een blauwe zone, waren al afgevallen vanwege de handhavingskosten. Andere keuzes werden nadrukkelijk als minder haalbaar of problematisch gepresenteerd.
Strategisch adviseur Gigi Kraak van de gemeente Ede, verantwoordelijk voor het stationsgebied, licht de plannen voor betaald parkeren toe aan bewoners. Foto’s: Friso Pas.
De vergeten afspraak van 2020
Een cruciaal punt van discussie was een toezegging uit 2020. Destijds werd afgesproken dat er eerst gemeten en gemonitord zou worden, om vervolgens samen met de bewoners te bepalen of regulering nodig was. Wethouder Peter de Pater (GemeenteBelangen) erkende dat die afspraak niet is nagekomen.
„We hebben het wel zo opgeschreven. En als je het opschrijft, moet je erop terugkomen,” aldus de wethouder. Hij voegde er direct aan toe dat de situatie inmiddels is veranderd en dat een wijk naast een intercitystation volgens ‘de kennis van nu’ niet zonder regulering kan. De gemeente vreest dat reizigers de parkeergarage van €4,- per dag zullen mijden en bereid zijn tot 1.200 meter te lopen voor een gratis plek.
De Pater vatte de beperkte speelruimte aan het einde van de avond samen in een opmerkelijke vraag: „Moet je accepteren als wijk dat je geen invloed hebt op de vraag of het er komt? Wij vragen vanavond… kunt u ons vergeven dat het wel noodzakelijk is?”
Zoektocht naar begrip
De avond draaide dan ook niet om inspraak in de klassieke zin, maar om het managen van de uitvoering. Gemeentelijke adviseurs lichtten toe dat er nog een enquête volgt, waarvan de resultaten in een participatieverslag komen. Deze resultaten worden alleen digitaal gedeeld, omdat een nieuwe briefronde de gemeente €1.500,- zou kosten. Daarmee werd de avond niet zozeer een moment van besluitvorming, maar een stap in een proces waarin reacties worden verzameld, gewogen en uiteindelijk verwerkt in een voorstel.
Daarin wordt ook expliciet vermeld wat de gemeente níét kan doen met de input van bewoners – en waarom. Halverwege de avond viel een zin die de kern van dit proces blootlegde: „We willen op zoek naar het begrip voor onze maatregelen.” Het is een formulering die weinig ruimte laat voor misverstanden: de koers is bepaald, de opgave is nu om deze uit te leggen aan de wijk.
Beperkte speelruimte
De vragen uit de zaal waren divers en kritisch. Bewoners nabij het station vrezen de huidige overlast, terwijl bewoners aan de randen zich afvragen waarom zij straks moeten betalen voor een probleem dat zij niet ervaren. De verwachte kosten voor een vergunning liggen op maximaal €165,- per jaar, terwijl bezoekers (zoals oppas-grootouders) circa 80 cent per uur gaan betalen.
Daarbij liepen verschillende argumenten door elkaar. Soms ging het over overlast door treinreizigers, dan weer over de exploitatie van de parkeergarage of over gelijke regels binnen de gemeente. Op de vraag waarom bewoners bij de Stadspoort veel goedkoper uit zijn, gaf De Pater toe dat daar destijds een speciale “deal” is gemaakt met de bioscoop, maar dat hij er nog eens naar zal kijken. Voor bewoners maakte dat het lastig om te volgen waar de keuze precies op gebaseerd was.
Het college streeft ernaar het besluit nog voor de zomer aan de raad voor te leggen, ondanks dat er in 2027 weer een herziening van het gemeentebrede parkeerbeleid op de agenda staat. Hoewel de gespreksleider de aanwezigen bedankte voor een „volwassen en zinvol gesprek”, bleef de fundamentele vraag hangen. Niet hoe betaald parkeren wordt ingevoerd, maar waarom er eigenlijk nog werd gedaan alsof er iets te kiezen viel.
