Marc van der Woude
De Gelderse Statenfracties hebben besloten de gratis relatiekaarten van Nationaal Park De Hoge Veluwe collectief te weigeren. Terwijl de provincie een grens trekt, blijft het in Ede stil: het park lijkt hier de verkiezingen af te wachten om de kaarten pas aan de nieuwe raadsleden aan te bieden.
In Arnhem is een streep gezet door de omstreden traditie. Waar de relatiekaarten voorheen werden geaccepteerd onder het mom van een ‘ambassadeursrol’, besloot het Presidium van de provincie de kaarten in januari direct terug te sturen. De fractievoorzitters oordeelden dat het geschenk niet past bij een integere invulling van het statenlidmaatschap.
Strategische pauze in Ede
De situatie in de gemeente Ede wijkt opvallend af. Een inventarisatie van de Edese Vos bij de griffies van Ede, Arnhem en Apeldoorn leert dat daar nog geen enkele kaart is aangeboden. Dat de provincie (zonder verkiezingen) ze al wel ontving en de gemeenten nog niet, duidt op een bewuste strategie van het park. Het verstrekken van jaarkaarten aan raadsleden die over twee maanden mogelijk uit de raad vertrekken, wordt kennelijk gezien als een verspilling van middelen.
De Edese Vos stelde eerder al vast dat de relatiekaart vooral een politiek doel dient en in strijd is met de gedragscode. Door te wachten tot de installatie van de nieuwe raad rond 1 april, verzekert het park zich ervan dat de kaarten terechtkomen bij de politici die de komende vier jaar over hun vergunningen en belangen beslissen. Voor ‘Janneke van de Jumbo’ of vertrekkende politici is er geen gratis kaart; de lolly is er alleen voor wie aan de knoppen zit.
Selectieve toegankelijkheid
De weigering door de provincie zet de Edese raad onder morele druk. In 2025 nam nog driekwart van de raad (29 van de 39 leden) het geschenk van de baron aan. Naast de integriteitsvraag wringt dit ook met de huidige koers van het park: terwijl raadsleden gratis naar binnen mogen, moeten begeleiders van mensen met een beperking sinds kort juist extra betalen, wat de maatschappelijke solidariteit raakt. Bovendien weigert het park kritische journalisten de toegang, waardoor zij hun controlerende taak niet kunnen uitvoeren. De vraag blijft of raadsleden een geschenk kunnen accepteren van een organisatie die de persvrijheid beknot.
De Edese Vos blijft turven
De directie van het park weigert structureel elke vorm van communicatie met de Edese Vos, waardoor wederhoor onmogelijk is. De redactie blijft de zaak echter kritisch volgen. Vorig jaar brachten we in kaart welke partijen de kaart weigerden of aannamen. Ook dit jaar zullen we de lijst van ontvangers publiceren zodra de eerste kaarten na de verkiezingen in het register opduiken.
INTEGRITEITS-CHECKLIST – Voor raadsleden die twijfelen over het geschenk en voor inwoners die hen controleren
1. Wat is de marktwaarde van het geschenk of voordeel?
✅ Minder dan €50
❌ Meer dan €50
2. Gebruik je het geschenk of voordeel ook buiten je raadswerk?
✅ Nee, het is direct ondersteunend voor mijn raadswerk
❌ Ja, ik gebruik het ook privé en/of laat anderen ervan meeprofiteren
3. Is de gever een bedrijf of organisatie die naar verwachting binnen 1 jaar een belang heeft bij politieke oordeels- of besluitvorming?
✅ Nee, dit speelt niet
❌ Ja, dat is wel de verwachting
4. Creëert het geschenk of voordeel psychologisch een gunfactor?
❌ Nee, echt niet, ik heb een psychologisch teflonlaagje
❌ Ja, als ik eerlijk ben wel
5. Krijgt Janneke van de Jumbo het geschenk of voordeel in vergelijkbare omstandigheden ook?
✅ Ja, zij krijgt het ook
❌ Nee, want Janneke is geen raadslid
Richtlijn: alleen aannemen bij minimaal drie groene vinkjes. Anders betaal je de toegang gewoon zelf, net als iedere andere Edenaar.
Dit artikel maakt deel uit van ons dossier ‘Democratie onder druk in Ede – over burgerinvloed, bestuurscultuur en transparantie’, onderzoek dat mede mogelijk is gemaakt door het Fonds BJP.
Goed punt, ik ben benieuwd naar het lijstje straks!
PS: Ede wijkt hier niet af, want de andere gemeenten hebben ook niks gehad toch? In de conclusie die je trekt geldt dat provincie hier de afwijking is.
Correct. Ik heb bij alle griffies navraag gedaan. Provinciale Staten hebben de kaarten al wel ontvangen, de drie gemeenten (nog) niet.
Ervan uitgaande dat het park na de verkiezingen ook daadwerkelijk de relatiekaarten aan de nieuwe raadsleden aanbiedt zou dat ironisch genoeg hun argumentatie dat de kaart geen politiek doel dient juist ondermijnen. Als de kaart geen politiek doel dient en puur dient als waardering voor het politieke werk of ambassadeurschap (waar het park indirect natuurlijk ook wel weer baat bij heeft), dan zou het ook geen issue moeten zijn als een raadslid niet terugkeert en je nog een paar nieuwe kaarten na de verkiezingen na moet sturen.
Ik ben benieuwd of er straks meer raadsleden zijn die de kaart weigeren, of beter nog dat dit collectief geweigerd wordt. Maar dat zal gezien de betrokkenheid van dhr Verhulst bij de Hoge Veluwe vast niet gebeuren…