Edese Vos
Landgoed Hoekelum staat aan de vooravond van een ingreep. Beheerder Geldersch Landschap & Kasteelen (GLK) onderzoekt maatregelen zoals betaald parkeren en een strenger hondenbeleid. Hoewel GLK wijst naar de groei van Ede als oorzaak voor de toenemende druk, roept het plan vragen op over de balans tussen natuurbeheer en de actieve recreatieve profilering van het landgoed.
Tijdens een inloopavond op 11 mei in De Brink in Bennekom werden de contouren van het nieuwe masterplan voor de komende dertig jaar geschetst. De kernboodschap van GLK: de natuurwaarden van het historische landgoed in Bennekom staan onder druk. Volgens GLK-medewerker Patrick Smits dwingt de groei van Ede en het intensievere gebruik van het landgoed tot maatregelen. “Het groene karakter staat onder druk door veranderend gebruik”, aldus Smits.
Het gaat nadrukkelijk nog om een concept-masterplan, dat de komende periode verder wordt uitgewerkt op basis van reacties van gebruikers en betrokkenen.
Regulering van recreatie
Om de natuur te ontlasten, wordt gekeken naar de inrichting van één centrale parkeerplaats waar mogelijk betaald parkeren wordt ingevoerd. Dit moet het autogebruik ontmoedigen en wandelaars en fietsers stimuleren vaker vanuit de nabijgelegen wijken te komen. Tevens onderzoekt GLK of wandelen en fietsen op sommige plekken beter van elkaar gescheiden kunnen worden. Ook het hondenbeleid ligt onder een vergrootglas; GLK streeft naar een situatie waarin honden op het landgoed grotendeels aangelijnd moeten blijven.
Dat is een gevoelig punt: het parkgedeelte direct rond kasteel Hoekelum geldt momenteel officieel als hondenlosloopgebied. Daarmee dreigt een van de bekendste hondenlosloopgebieden in de regio te verdwijnen, wat aansluit bij eerdere beperkingen bij landgoed Kernhem en de Drieberg.
Maar wel grote evenementen
Toch roept de argumentatie van GLK vragen op. Hoewel Ede de afgelopen jaren groeide, verloopt de woningbouwontwikkeling door de stikstofproblematiek momenteel minder snel dan eerder voorzien. De vraag is in hoeverre er sprake is van een structurele overbelasting, of dat de ervaren drukte zich vooral beperkt tot de piekuren tijdens zonnige weekenden.
Daarnaast schuurt het plan met de huidige promotie van Hoekelum. GLK presenteert het landgoed op haar eigen kanalen nadrukkelijk als een plek voor publieksactiviteiten. Met grootschalige evenementen zoals de jaarlijkse zomerfair en het Concours Hippique trekt de organisatie zelf veel bezoekers naar de kasteelweide.
Juist daar zit de spanning: terwijl de individuele recreant mogelijk geconfronteerd wordt met parkeerkosten of een aanlijnplicht om de biodiversiteit te sparen, blijven drukbezochte evenementen een vast onderdeel van de koers op het landgoed. Het roept de vraag op welke vormen van recreatie volgens GLK nog wel passen bij het landgoed – en welke niet.
De Edese Vos heeft naar aanleiding van de plannen aanvullende vragen voorgelegd aan Geldersch Landschap & Kasteelen.
Vrije ruimte onder druk
De discussie op Hoekelum staat niet op zichzelf. Het raakt aan een breder spanningsveld in Ede: hoe houden we de natuur toegankelijk voor een groeiende bevolking zonder dat deze vrije ruimte steeds sterker wordt gereguleerd? Het speelde al bij de herinrichting van de Ginkel, waar wandelpaden verdwenen, en nu dus ook op Hoekelum.
GLK gebruikt de komende periode om de reacties van de inloopavond te verwerken in de definitieve plannen.
In de enquête mis ik de optie begrijpelijk maar dan wel maatregelen die ook voor de evenementen gelden. Gelijke monniken, gelijke kappen.
Quote: de natuurwaarden van het historische landgoed in Bennekom staan onder druk. Volgens GLK-medewerker Patrick Smits dwingt de groei van Ede en het intensievere gebruik van het landgoed tot maatregelen. “Het groene karakter staat onder druk door veranderend gebruik”
Wat zegt de beste man nu? Natuurwaarden onder druk, wat betekent dat? Intensievere gebruik, wat is dat? En waar ligt die grens dan?Het groene karakter onder druk? En het aanleggen van een grote (betaalde) parkeerplaats gaat dat beter maken? Het klinkt allemaal als een vergoeilijking om geld binnen te halen. Maar als dat écht het probleem is, zeg dat dan gewoon!