Marc van der Woude
Na tientallen jaren praten ligt het plan voor een kunstijsbaan opnieuw bij de gemeenteraad. Niet alleen vanwege de inhoud, maar vooral door de strategie van de initiatiefnemers.
Met een digitale petitie en het instrument van inwoneragendering wisten zij een vastgelopen dossier weer in beweging te krijgen. Op 29 januari moet de raad bepalen of zij het college opdracht geeft voor vervolgstappen.
De plannen voor een kunstijsbaan in Ede zijn als een boemerang: ze verdwijnen regelmatig, maar keren telkens terug op de agenda. Ditmaal is de situatie echter anders. De Promotiegroep Kunstijsbaan Ede heeft het proces niet aan het toeval overgelaten, maar heeft via een formele route een politiek scharniermoment gecreëerd.
Digitale petitie als opstap naar inwoneragendering
Dit dossier kent een democratische primeur in Ede. Het is pas de tweede keer dat inwoners het instrument van inwoneragendering succesvol inzetten om een onderwerp op de agenda te krijgen. Waar bij de eerste keer, over sluipverkeer in het Binnenveld, nog fysieke handtekeningen nodig waren, werd dit proces nu grotendeels gedigitaliseerd.
De initiatiefnemers maakten hiervoor gebruik van het platform petities.nl. Om te voldoen aan de formele eisen van de gemeente, werd een specifieke procedure gevolgd: de organisatie achter petities.nl heeft de handtekeningen officieel en ‘aangetekend’ naar de gemeente gestuurd. Na deze overdracht kon de griffie controleren of de benodigde 350 ondersteuningen inderdaad afkomstig waren van inwoners van Ede van 12 jaar of ouder. In totaal werd de petitie door 1283 mensen ondertekend.
Dossieropbouw en politieke lobby
Naast de formele agendering zocht de promotiegroep actief de verbinding met de politiek. Er werd een informatiebijeenkomst georganiseerd en een werkbezoek aan de tunnelijsbaan in Rotterdam om raadsleden te informeren over de technische mogelijkheden. Door zelf een uitgebreid dossier op te bouwen en de zichtbaarheid in de stad te vergroten, werd de informatieachterstand bij de fracties verkleind. Deze aanpak heeft geleid tot bredere politieke bekendheid met het plan; verschillende partijen hebben zich inmiddels uitgebreid laten informeren.
Bij het aanbieden van de petitie in het raadhuis demonstreerden leden van EIJV de schaatstechniek. Foto’s: Icevalley.
De cijfers van Hypercube: investering vs. subsidie
De inhoudelijke aanleiding voor het debat ligt in twee haalbaarheidsonderzoeken die de gemeente Ede in 2024 liet uitvoeren door bureau Hypercube Business Innovation. Bij eerder onderzoek was geconcludeerd dat een traditionele vaste ijshal financieel niet haalbaar is, maar een demontabele tunnelijsbaan technisch en economisch mogelijk wel.
Volgens de onderzoeken kan de exploitatie zonder jaarlijkse structurele subsidie plaatsvinden. De financiële claim verschuift hiermee naar de voorkant: de gemeente zou een eenmalige bijdrage van enkele miljoenen euro’s moeten leveren aan de stichtingskosten. Een private partij, A Nice Group, heeft aangegeven bereid te zijn de ijsbaan onder die voorwaarden te exploiteren.
College kiest voor A12 Zuid, maar schuift besluit vooruit
Uit een memo van het college aan de raad van 20 januari blijkt dat de locatiekeuze inmiddels is versmald. Alleen het zoekgebied A12 Zuid wordt nog als realistisch gezien. De Groene Wig was eerder al afgevallen vanwege ecologische bezwaren.
Als enige reële alternatief om de periode van tien jaar te overbruggen tot de A12 Zuid beschikbaar komt, is de Dwarsweg onderzocht. Hoewel dit economisch haalbaar bleek, heeft het college hier grote ruimtelijke en financiële bezwaren. Het huidige bestuur stelt dat zij geen “onomkeerbare besluiten” wil nemen over de benodigde miljoeneninvestering en wil de uiteindelijke afweging overlaten aan een volgend college. Daarmee dreigt het dossier, ondanks de burgerlobby, opnieuw vooruitgeschoven te worden.
Opnieuw positie bepalen
De bespreking in de oordeelvormende vergadering van 29 januari is hierdoor extra beladen geworden. De raad moet nu bepalen of zij het tempo van de initiatiefnemers volgt, of meegaat in de pas op de plaats van het college.
Dit dossier laat zien dat inwoneragendering de raad dwingt om opnieuw positie te bepalen in een dossier dat jarenlang stil lag. Of de raad het onderwerp daadwerkelijk definitief van de agenda laat schuiven tot na de verkiezingen, zal moeten blijken tijdens het debat.
NASCHRIFT 12 februari 2026: Het raadsvoorstel ‘Inwoneragendering: ‘Maak een kunstijsbaan in Ede mogelijk’’ is met 30 stemmen tegen 8 aangenomen. Ook is een motie om de locatie A12-zuid versneld te verkennen aangenomen, evenals de oproep om ook een bijdrage te vragen aan de provincie en andere gemeenten in de regio. Een motie om aanvullende kaders te stellen voor betaalbaarheid en energieverbruik kreeg aardig wat steun, maar haalde het niet.
“Andere locaties, zoals de Dwarsweg en de Groene Wig, zijn afgevallen vanwege ecologische en financiële bezwaren.” Is niet juist. Plannen Stadspark zijn nog niet vastgesteld aldus enkele raadsleden dus dat kan nog de andere kant op. Zou ook vreemd zijn omdat ik zelf de plannen rond de ijstunnel 2x heb ingebracht in de Stadsgesprekken op advies van de afdeling sport. Die afdeling en ruimtelijke ordening hebben helemaal langs elkaar heen gewerkt. Ruimtelijke ordening wist niet van de ijsbaanplannen en heeft niet gereageerd op mijn inbreng.
Zowel afdeling sport als ruimtelijke ordening hebben nog geen uitsluitsel gegeven hierover terwijl ik daar inmiddels meermaals om gevraagd heb. #verkokering #participatie. Afdeling Sport was van mening dat ik over dit onderwerp moest corresponderen via afdeling Sport. Ik heb gesteld over sportzaken me te wenden tot de afdeling sportzaken en over sport in relatie tot ruimtelijke ordening met de afdeling ro. Intussen dus geen reactie, van beiden niet.
Het zinnetje dat je citeert is al aangepast op verzoek van Leendert van Prooije.
De vraag: is hier behoefte aan of is het een selecte groep van de ijsclub? Ik lees nergens een haalbaarheidsonderzoek, alleen dat de gemeenschap miljoenen moet storten om het voor de uitbater haalbaar te maken. Zo kan ik het ook.
Iets beter lezen helpt. De gemeente heeft twee haalbaarheidsonderzoeken laten uitvoeren – dat staat gewoon in het artikel.
De gemeente is verantwoordelijk voor collectieve sportvoorzieningen in Ede. En ja, een sporthal, een zwembad of een ijsbaan kost geld. Of zo’n investering past en of de businesscase solide is, is uiteindelijk een afweging voor de raad. Daar mogen we allemaal iets van vinden. Zo werkt een democratie.