Marc van der Woude
De Edese gemeenteraad heeft een streep gezet door een voorstel om buitenslapen te verbieden. Het college wilde het verbod opnemen in de nieuwe Algemene Plaatselijke Verordening (APV) om meer juridische mogelijkheden te krijgen om in te grijpen bij tentenkampen en onveilige situaties. Een meerderheid van de raad vond de nieuwe bevoegdheid echter te verstrekkend.
Het geschrapte artikel 2:54 had de burgemeester de bevoegdheid moeten geven om buitenslapen in aangewezen gebieden tussen zonsondergang en zonsopgang te verbieden. Ook buiten die zones had optreden mogelijk moeten worden wanneer er sprake was van overlast of aantasting van het woon- en leefklimaat.
College: ‘Geen criminalisering, maar een handvat’
Volgens het college van B&W schieten de huidige regels tekort. Er werd specifiek verwezen naar een tentenkamp op het kazerneterrein in 2024 en situaties waarbij brandgevaar ontstond door kachels in tenten. Zonder dit nieuwe artikel zou de gemeente naar eigen zeggen “onvoldoende handvatten” hebben om op te treden.
Het college benadrukte herhaaldelijk dat het niet de bedoeling was om dakloosheid te criminaliseren. “Het is nadrukkelijk niet de bedoeling dat er boetes worden uitgeschreven,” liet de woordvoerder van burgemeester René Verhulst weten aan de Edese Vos. Het voorstel moest volgens het college vooral dienen als juridische basis om in uitzonderlijke situaties te kunnen ingrijpen en mensen makkelijker naar zorg door te geleiden.
Raad: ‘Handhaven vergroot problematiek juist’
Dat nam de politieke weerstand in de raad echter niet weg. Coalitiepartij ChristenUnie diende samen met D66, PvdD, PRO, SGP en GemeenteBelangen een amendement in om het verbod volledig te schrappen.
Dat de ChristenUnie zich tegen het plan keerde, is opvallend. De partij levert met Bram van der Beek de wethouder die verantwoordelijk is voor de maatschappelijke opvang. Terwijl burgemeester Verhulst het verbod verdedigde vanuit het oogpunt van openbare orde en veiligheid, plaatste de ChristenUnie zich tegenover de lijn van de burgemeester door tegen dit specifieke juridische instrument te stemmen. In het amendement stellen de indieners dat het beboeten van buitenslapers “niet effectief” is en de problematiek voor deze doelgroep juist kan vergroten.
Structureel tekort aan opvangplekken
De discussie raakt aan een nijpend tekort in Ede. De recente ETHOS-telling bracht meer dan vierhonderd dak- en thuisloze personen in de gemeente in kaart. De nachtopvang beschikt over ongeveer twintig plekken. Hoewel niet al deze vierhonderd mensen direct een beroep doen op de nachtopvang – velen verblijven in tijdelijke netwerken of op vakantieparken – legde de raad de focus op de vraag: wat gebeurt er met mensen die nergens terechtkunnen?
De burgemeester stelde dat in zulke gevallen enkel zou worden opgetreden bij overlast of gevaar, en niet vanwege het buitenslapen op zich. De raad vond de extra juridische ruimte desondanks onwenselijk.
Met het schrappen van het verbod sneuvelt het meest gevoelige onderdeel van de nieuwe APV. De burgemeester behoudt zijn huidige bevoegdheden om in te grijpen bij overlast, maar een specifieke verbodsgrond voor buitenslapen komt er niet.
Daarmee blijft de fundamentele vraag bestaan: waar moeten mensen slapen als ze geen recht hebben op opvang, maar ook niet welkom zijn in de openbare ruimte?
Schrijf een reactie