Bewoners Huygenspark: ‘Het was net een oorlogsgebied’

Terwijl gemeente en politie spreken over scenario’s en tactische afwegingen, ervoeren bewoners rond het Huygenspark de jaarwisseling als een nacht vol angst en machteloosheid.

De Edese Vos ontving tientallen meldingen van bewoners, naast video’s en foto’s van de jaarwisseling. Dit materiaal is gebruikt voor de reconstructie en bevestigt wat bewoners melden. Vanwege mogelijke herleidbaarheid naar specifieke adressen is in dit artikel beperkt beeldmateriaal gebruikt.

Uit vrees voor represailles durven sommige bewoners alleen anoniem hun verhaal te doen. Bij anderen zijn hun namen uit veiligheidsoverwegingen door de Edese Vos weggelaten. De namen van alle geciteerde bewoners zijn bekend bij de redactie.

Anticiperen op de klap

De spanning begon niet pas op oudejaarsavond, maar al dagen van tevoren. Bewoners anticipeerden op basis van ervaring: auto’s werden elders geparkeerd en kinderen moesten binnenblijven zodra het donker werd.

In de WhatsApp-groep ‘Veilig Huygenspark’ circuleerden al vroeg op de avond waarschuwingen over groepen jongeren die zich verzamelden. Een bewoner die vooraf de wijkagent mailde over de vrees dat de overlast naar de straten zou verschuiven, kreeg een geruststellend maar vaag antwoord: de situatie zou onder controle zijn. Het bleek een misrekening.

Vuurpijlen gericht op woningen

Toen de avond vorderde, escaleerde de situatie in de omliggende woonstraten. “Compleet oorlogsgebied hier,” meldde een bewoner in de groepsapp. “Ze richten ook naar de woningen toe.” Het bleef niet bij dreiging; bij een woning aan het park vloog een heg in brand. De bewoner moest zelf met een tuinslang blussen nadat hij 112 had gebeld. “Het had heel anders kunnen aflopen.”

Opvallend is dat de escalatie volgens ooggetuigen klein begon. De onrust startte rond 17.30 uur met een groepje van zes tot acht jongeren. “En dan komt de rest erachteraan. Het groeit heel snel uit,” aldus een bewoner. Pas rond 23.00 uur verscheen de reguliere politie en de eerste ME-bus arriveerde volgens bewoners pas rond 00.30 uur. Voor de buurt voelde dit als een groot verschil in timing: zij zagen de onrust urenlang opbouwen, terwijl de autoriteiten pas ingrepen toen de situatie volledig uit de hand was gelopen.

Informatievoorziening bleef achter

Achteraf bleek dat de gemeente bewoners per brief had geïnformeerd over de maatregelen, maar veel omwonenden ontvingen deze pas na de kerstdagen of helemaal niet. Een bewoonster klaagt op Facebook dat er geen overleg is geweest: “Mijn conclusie is inmiddels dat Ede-Zuid er niet toe doet op het gemeentehuis.”

Verzoeken om wegafsluitingen te heroverwegen vanwege de bereikbaarheid van hulpdiensten werden volgens bewoners pas na dagen beantwoord. De gemeente wijst op vertraging bij de postbezorging, maar voor de buurt voelt het alsof er over hen is beslist, in plaats van met hen.

Angst om zichtbaar te zijn

Veel bewoners weigeren camerabeelden van hun eigen erf te delen. “Dan weten die jongeren je te vinden en ben je de sjaak,” schrijft een bewoner. Deze angst is niet ongegrond. Een bewoonster die in een winkel werkt, werd daar door jongeren aangesproken; zij lieten weten te weten waar ze woonde.

Bovendien is er scepsis over de aanwezige techniek. “Die camera’s staan er al driekwart jaar, maar er wordt niks mee gedaan,” zegt een bewoner. “En nu zeggen ze weer dat ze de beelden moeten uitkijken.” Het resultaat is een wijk waar meldingen achterblijven uit zelfbescherming. Bewoners voelen zich bespied door de groepen op straat.

Een structureel probleem

De overlast beperkt zich niet tot de jaarwisseling. Bewoners beschrijven een jaarrond patroon van intimidatie: ingegooide ruiten, voorwerpen die op balkons worden gegooid en vrouwen die uit portieken worden weggeduwd. “Mensen zeggen hun sociale huurwoning op en gaan particulier huren omdat ze hier niet meer durven te wonen,” vertelt een bewoner die de situatie al acht jaar ziet verslechteren.

Volgens signalen uit de wijk zouden toezichthouders wel strenger willen optreden, bijvoorbeeld met gebiedsverboden, maar worden zij hierin beperkt door gemeentelijke kaders. Verder dan boetes voor vuurwerkbezit lijkt de handhaving niet te komen.

Tactiek versus veiligheid

De keuze om het park af te sluiten leidde tot gemengde reacties. Waar de een begrijpt dat vernielingen in het park voorkomen moesten worden, voelt de ander zich opgeofferd. “Nu waren de bewoners in de straten de dupe,” verzucht een omwonende. De gemeente erkent dat deze verplaatsing was voorzien, maar stelt dat tactische voordelen zwaarder wogen. Voor bewoners voelt dit als een afweging waarin hun persoonlijke veiligheid ondergeschikt was aan het beheersbaar houden van het park.

Geen begrip, maar actie

In de dagen na de jaarwisseling liepen de emoties hoog op. Waar professionals spreken over “begrip voor emotie”, eisen bewoners simpelweg bescherming. “Jullie staan compleet voor lul. Ga eens optreden,” schreef een gefrustreerde bewoner aan de wijkagent.

Hoewel de gemeente in de evaluatie meldt dat er met enkele omwonenden is gesproken, ontbreekt een collectief moment van nazorg. Voor de buurt is dit geen incident, maar het dieptepunt van een dossier dat al sinds 2017 sleept. “Ik woon hier nu 18 jaar, maar het wordt steeds erger,” aldus een bewoonster.

De bewoners die hun verhaal deelden, doen dat niet om te klagen. Ze doen het omdat ze willen dat hun ervaring meetelt – in de evaluatie van wat er die nacht is gebeurd, en in de keuzes die voor de toekomst worden gemaakt.

Gisteren publiceerde de Edese Vos een reconstructie, gebaseerd op de evaluatie van de gemeente en politie.