Wat is belangrijker voor Ede: de bouw van 37 sociale huurwoningen of behoud van cultureel erfgoed? Het is een typisch politieke belangenafweging rond de Keetmolen.
Wethouder Peter de Pater en projectontwikkelaar KUDO willen aan de Stationsweg 124a, de Kirpestein-locatie bij het Noordplein van het station, 37 sociale huurwoningen bouwen. Daar is in Ede een flink tekort aan. Maar betrokkenen bij de Keetmolen maken zich zorgen over de windvang, terwijl omwonenden van het Witte Hindepark juist inzetten op een betere leefkwaliteit. De spanningen in de ‘driehoek’ van gemeente, molen en omwonenden zijn hoog opgelopen.
Molenbeschermers slaan alarm
In een scherpe brief aan de gemeenteraad onderstreept Agnes de Boer van de Hollandsche Molen de noodzaak om de molenbiotoop te beschermen. “De molenbiotoop is essentieel voor het behoud van de molen als draaiend werktuig. Zonder deze biotoop verliest de Keetmolen zijn functionaliteit en uiteindelijk ook zijn waarde,” schrijft De Boer.
Ze bekritiseert de gemeente omdat deze de molenstichting niet heeft betrokken bij de plannen. “Er is in het hele traject door bestuur of ambtenaren geen enkele poging gedaan om met ons te overleggen. Onze deskundigenbeoordelingen werden genegeerd,” aldus De Boer.
Ook molenaar Noes Teutelink maakt zich ernstige zorgen over de bouwplannen rondom de Keetmolen. Ze vreest dat de molen door de hoogte van de bebouwing en de bomen steeds meer wind zal verliezen, wat niet alleen het functioneren van de molen belemmert, maar ook leidt tot extra slijtage door valwinden en turbulentie.
Daarnaast betwist ze het onderzoek van Erfgoed Advies Groen (EAGM), dat door de gemeente is gebruikt om de effecten van de bouwplannen op de molenbiotoop te beoordelen. Ze stelt dat de bevindingen niet stroken met de realiteit en dat een door de molen ingehuurde expert van de TU Delft heeft aangetoond dat het onderzoek ondeugdelijk is. Teutelink: “Ik vermoed dat het onderzoek naar de bouwplannen is toegeschreven.”
Omwonenden voelen zich gepasseerd
De omwonenden voelen zich eveneens buitenspel gezet door zowel de molenstichting als de gemeente. “Als bewoners voelen wij ons gepiepeld,” zegt Allard Bijlsma, bewoner van De Witte Hinde. Hij klaagt over het gebrek aan communicatie en overleg. “Onze VvE is niet ingelicht over dit voorstel.” Er worden acht bomen gekapt, maar bewoners moesten dit uit de krant vernemen. Er is met name zorg over de monumentale kastanje.”
Bijlsma wijst erop dat het plan een bedreiging vormt voor het Witte Hindepark, een geliefde en historische groene oase. “In de zienswijze wordt doodleuk gesteld dat het hele Witte Hindepark plat moet. Dit park zit vol monumentale bomen en nestelende vogels. Het is een belangrijk wandelgebied voor de omwonenden. Bij navraag bleek de Vereniging Oud-Ede, die tekende voor behoud van de windvang van de molen, niet te weten dat er ook gekapt zou worden.”
Bijlsma’s kritiek reikt verder dan alleen het behoud van de bomen. Hij maakt zich zorgen over de manier waarop het proces is verlopen. “Wij weten nog steeds niet wat er precies bedoeld wordt met de ‘kap van acht bomen, direct rond de molen’. Als daar ook de drie monumentale bomen uit 1930 bij horen, zorgt dat voor een kale molen in een kale omgeving. Blijkbaar gaat wind dan boven toeristische waarde. De bewoners willen een leefbare buurt en we willen dat samen met elkaar realiseren. Het mag niet zo zijn dat één partij zich boven de andere stelt.”
Zoeken naar oplossingen
Ondanks de spanningen blijft Bijlsma constructief. “Namens onze VvE hebben we aangeboden om de platte daken van onze garages aan te bieden voor groencompensatie,” zegt hij. “We willen meedenken en oplossingen vinden die voor iedereen werken.”
De Hollandsche Molen roept op tot een laatste aanpassing van het plan Kirpestein en een integrale visie op de molenbiotoop. “Laat nog één keer naar de locatie Kirpestein kijken door alle betrokken partijen,” stelt De Boer. “We moeten samen werken aan een toekomstbestendige oplossing.”
Het conflict benadrukt het belang van open communicatie en samenwerking bij stedelijke ontwikkelingen. Het bestemmingsplan werd afgelopen donderdag in de gemeenteraad aangenomen met 34 tegen vijf stemmen, wat betekent dat er gebouwd gaat worden.
En ondertussen blijft de overheid (in dit geval de gemeente Ede) zichzelf maar afvragen hoe het toch kan dat de burger geen vertrouwen meer heeft in de overheid…
Ik neem aan dat het bestemmingsplan nog ter inzage ligt voor beroep bij de Raad van State. Als er goed en deugdelijk onderbouwd wordt dat er onvoldoende rekening is gehouden met de molenbiotoop en daarbij de instandhouding van het rijksmonument de Keetmolen in gevaar is, dan kan het plan mogelijk weer terug naar de tekentafel. Datzelfde geldt ook voor de flora en fauna.