Allard Bijlsma
Ede verandert stap voor stap. Nieuwe woonwijken worden gepland, oude gebouwen krijgen een tweede bestemming en het landschap rond de stad verschuift langzaam. Maar wie houdt nog bij wat er allemaal gebeurt?
In deze rubriek volgt stadsgeograaf Allard Bijlsma voor de Edese Vos hoe Ede zich ontwikkelt – van bouwplannen en gebiedsvisies tot veranderingen in dorpen en buitengebied. Wat verdwijnt, wat verschijnt, en wat betekent dat voor het leven in Ede?
Aanpassing kruising Slotlaan
Naar aanleiding van een onderzoek dat vanaf 2018 heeft plaatsgevonden, is besloten van het kruispunt van de Slotlaan met de Kranenburg en Goudenstein een voorrangsplein te maken. Hierbij gaan de verkeerslichten weg, moet het kruispunt overzichtelijker én veiliger voor fietsers worden en hoeven auto’s en fietsers straks hopelijk minder te wachten. Dit noemt men een LaRGaS, dat betekent Langzaam Rijden Gaat Sneller. Meer achtergrond in dit artikel.
Ontwerp appartementen Van Wirdumgarage
Deze garage tussen de Stationsweg en de Klinkenbergerweg staat al langer op de nominatie om te worden afgebroken. Sinds 9 december 2025 is er een concreet plan hiervoor bekend gemaakt. In de Sint-Antonius van Paduakerk presenteerde ontwikkelaar Blink het eerste ontwerp. Aan de kant van de Stationsweg komen twee blokken appartementen. Het kleine deel krijgt huur- en het grotere deel koopwoningen. De gemeenteraad moet nog akkoord gaan.
Doorgang Polar Bearsplein naar ENKA-buurt
Het wandelgebied tussen het Polar Bearsplein voor het station Ede-Wageningen en de ENKA-buurt krijgt vorm. Het geheel is inmiddels bestraat en de groenstroken en -bakken zijn afgebakend. Het is inmiddels ook mogelijk langs de Hartogshof te lopen. Bij de bushalte van lijn 303 naar Wageningen komen zitplekken.
Noordplein wordt leeggeveegd
De Westtunnel en de toegang tot het station aan de noordzijde zijn al een half jaar geopend, maar het wachten is nog op het opruimen en inrichten van het Noordplein. De afgelopen weken zijn het uitvoerderskantoor en een middenspanningskast verwijderd. Op dit moment wordt het deel met alle materialen van de aannemer opgeruimd. Begin 2026 moet dit gebied dan beplant worden met stroken gras, struiken en bomen.
Wadi en wandelpaden in gebied Stormbaan
Afgelopen jaar werden de elementen van de Stormbaan opgeknapt. Nu is er eindelijk een wandelpad door aangelegd en is er achter het Woonstede-gebouw een diepe wadi gemaakt. Het gebied is nu toegankelijk voor een ieder die hier een wandeling wil maken. Het pad naar het hekje richting het Bospark, aan de overzijde van de Generaal Hackettlaan, is er nu ook na jaren wachten gekomen.
Opening Woonstede-gebouw in WFC
In november is het Woonstede-gebouw binnen het WFC-gebied ‘Gelderse Stadstuin’ feestelijk geopend. De voorkant ziet er prachtig uit, maar de achterzijde is één grote witte muur. Hier zou op termijn een parkeergarage moeten komen, maar dat is alleen nog maar een plan.
Wijkje ‘Raadshof’ gepland op plek kringloop
De kringloop aan de Molenstraat (achter de Tango-pomp) gaat verdwijnen. Hier komt een soort woonerf met 20 energiezuinige woningen. Of de kringloop op een andere plek weer terecht kan, is nog niet bekend.
Dit overzicht bestrijkt de periode van half november tot half december. Meer wetenswaardigheden over Ede vind je op AtlasvanEde.nl.
Heel leuk om deze periodieke bijdrage te lezen! Dank voor de informatie.
Misschien ook leuk om te weten: Appartementencomplex De Wandelaar inmiddels deels opgeleverd. En aangrenzend is het gebouw van de voormalige brouwerij uit de steigers.
Wat me ook verbaast is dit: een peperduur station, waar je altijd beneden uitkomt. Dan een trap af aan de zuidzijde, zonder lift of roltrap. Ik zie daar menig mens worstelen. Mensen met rollator, mensen met wandelstok, mensen met een wandelwagen ed. Hoe komt het, dat bij het ontwerp van dit station, niemand bedacht heeft dat alleen een trap naar boven, misschien niet tegemoet komt aan een bepaalde groep mensen. Deze persoon of personen is of zeer mobiel, of hoeft van deze trap niet gebruik te maken. Gaat men hier nog wat aan veranderen?
Het meest logische antwoord op deze vraag is dat dit soort ontwerpen worden gedaan door mensen die zelf geen mobiliteitsproblemen hebben en deze dus ook niet zien.
Ik heb hier meermaals over heen en weer gemaild met o.a. Spoorzone, toen er nog geen andere mogelijkheden waren om bij het station te komen dan via de trap of via het kruispunt Klinkenbergerweg. Ze blijven volhouden te voldoen aan de Europese richtlijnen voor toegankelijkheid.
Vanaf het Zuidplein is inmiddels een toegankelijke weg naar het Enka-terrein, maar als je vanuit het noorden komt zul je een flinke omweg moeten maken. Hoe is dat toegankelijkheid? Logischer was het m.i. geweest als er een lift gemaakt was naast de trap of in de fietsgarage. Nu kan iemand die wel kan fietsen maar niet kan traplopen geen gebruik maken van de fietsgarage. Een lift was zo’n simpele oplossing geweest die voor veel mensen fijn was geweest.
Tevens zijn de liften naar de perrons regelmatig kapot, dus dat zorgt ook voor problemen omdat de sporen verhoogd zijn.
Je veronderstelt dat over de beperkte toegankelijkheid (trap) niemand nagedacht / gesproken is. Volgens mij is dat wel gedaan, maar is wegens veel hogere kosten het idee van een lift gesneuveld. Iedereen ‘met of op’ wielen kan trouwens wel van het plein naar boven komen, maar moet een flinke lus extra afleggen. (nl via het fietspad richting kop Parkweg) en daarvan ontbreekt bewegwijzering. Misschien kun je een melding doen bij de gemeente? Die kan borden plaatsen.
Doorgang Polar Bearsplein naar ENKA-buurt betreft een typische ‘windtunnel’. Wind neemt toe tussen de hoge gebouwen en zorgt voor oncomfortabele situaties. Vraagt strategische aanplant van vegetatie om dit te ondervangen. En voortaan graag windstudies in Edese stedenbouw.
Nog een argument tegen de extreme woontorens (tot 70m) die het college in Ede mogelijk wil maken. Zulke woontorens leiden niet alleen tot windoverlast, maar bovendien passen ze niet in de bestaande omgeving, zorgen voor ongewenste beschaduwing van andere gebouwen en dragen het risico in zich van verloedering en sociale onveiligheid.
Woontorens zorgen niet perse voor windoverlast. Maar daar moet wel zorgvuldig mee worden ontworpen. Het zou verstandig zijn om gangbare ‘Hollandse’ wind, maar ook ventilatie tijdens hittegolven, steviger op de agenda te zetten zodat we in de toekomst niet meer zulke fouten maken, en kansen voor verkoeling ook benutten.