Edese Vos

Duizend woningen in Nieuw Maanen: wat weten we al?

nieuwmaanen
Een eerste schets van het plangebied Nieuw Maanen. Beeld: Gemeente Ede.

Ongeveer duizend appartementen, met ruimte voor een woontoren van 23 verdiepingen. De gemeente wil het werkgebied tussen de Galvanistraat, Keesomstraat en Stroombergvijver veranderen in Nieuw Maanen. Wat gaat daar gebeuren en hoe concreet zijn de plannen?

Liever in één oogopslag? Bekijk dit artikel in beeld ↓

Het gebied aan de noordkant van de Rietkampen is ongeveer 14 hectare groot. Er staan nu onder meer kantoren, bedrijfspanden en het opleidingscentrum van ROVC. De gemeente wil hier stapsgewijs woningen toevoegen. Er blijft ook ruimte voor bedrijven en voorzieningen.

De ontwikkeling past in de bredere plannen voor de groei van Ede, waarbij de auto en een huis met tuin plaatsmaken voor een veel stedelijker Ede. In september 2024 schreven we al over de Contourennotitie Ontwikkelkader Ede-Stad. Daarin werd deze omgeving langs de Keesomstraat en Kastelenlaan aangewezen voor verdichting en hoogbouw tot 70 meter.

Nieuw Maanen is een verdere uitwerking van die koers. Het is een afzonderlijke ontwikkeling naast de plannen voor Hoogbouw Ede-Zuid, aan de andere kant van de Keesomstraat.

Woningen en groen

Volgens de gemeentelijke projectpagina komen er vooral appartementen voor starters, jonge doorstromers, alleenstaanden en senioren. Voor ouderen wordt gedacht aan levensloopbestendige woningen, eventueel met zorg dichtbij.

De gemeente noemt minimaal 30 procent sociale huur en 40 procent betaalbare koop. Concrete woningprijzen worden nog niet genoemd. In het grootste deel van het gebied wordt uitgegaan van maximaal zeven bouwlagen. Daarnaast is er ruimte voor één woontoren van 23 verdiepingen, maximaal 70 meter hoog.

Tussen de gebouwen moeten groen, ontmoetingsplekken en loop- en fietsroutes komen. Volwassen bomen blijven volgens de gemeente zoveel mogelijk behouden. Ook is een fietsbrug over de Keesomstraat voorzien, die Nieuw Maanen met Hoogbouw Ede-Zuid moet verbinden. Auto’s krijgen toegang vanaf de Galvanistraat. De gemeente wil parkeren waar mogelijk ondergronds en uit het zicht brengen.

nieuw maanen skyline

Wat gebeurt er met bestaande gebouwen?

Niet alle bestaande gebouwen hoeven plaats te maken voor woningen. Volgens de gemeente blijven sommige bedrijfsgebouwen staan zoals ze nu zijn. Eigenaren kunnen ook later besluiten mee te doen aan de ontwikkeling.

Gemeentewoordvoerder Paul van Daalen laat desgevraagd weten dat met alle eigenaren in het gebied is gesproken. De aandacht ligt nu vooral bij eigenaren van panden aan de Galvanistraat. “Er zijn nog geen afspraken gemaakt”, zegt hij. Wel hebben enkelen al aangegeven panden te willen herontwikkelen. De gemeente maakt daarom een ruimtelijk raamwerk voor het hele gebied: een plan op hoofdlijnen dat eigenaren een kader geeft voor hun bouwplannen.

Ontwikkelaar Alta-SV beschrijft op zijn website al een eerste fase met Woonstede, met ruim honderd sociale huurwoningen. Het bedrijf noemt zowel sloop-nieuwbouw als verbouwing en optopping van bestaande panden. Alta-SV spreekt over ruim vier hectare, terwijl het gemeentelijke plangebied veertien hectare omvat. Het is nog onduidelijk welke plek deze eerste fase krijgt binnen Nieuw Maanen en hoe ver de voorbereiding is.

Welke gebouwen worden gesloopt, verbouwd of behouden, is nog niet duidelijk. Ook over de toekomst van het ROVC-gebouw geeft de gemeente in haar toelichting geen specifieke informatie.

nieuw maanen bestaande bebouwing allard bijlsma 2
De bestaande bebouwing van het plangebied Nieuw Maanen, Foto’s: Allard Bijlsma.

Hoe haalbaar is het plan?

Volgens Van Daalen zijn de circa duizend woningen en de mogelijkheid van een toren tot 70 meter op hoofdlijnen onderzocht bij het ontwikkelkader Ede-Stad. “We schatten op dit moment in dat dit ruimtelijk haalbaar is. Financieel is het aan de ontwikkelaars om dit rond te rekenen.”

Verdere onderzoeken moeten nog volgen, onder meer naar milieu, natuur en verkeer. Ook moet volgens Van Daalen worden onderzocht hoe het verdwijnen van bedrijfslocaties wordt gecompenseerd.

De uitkomsten worden verwerkt in een nieuw omgevingsplan, waarin de regels voor het gebruik en de bebouwing van het gebied komen te staan. Er ligt dus nog geen uitgewerkt bouwplan. Ook is nog niet vastgesteld of ontwikkelaars de beoogde woningen financieel kunnen realiseren.

Bouw op zijn vroegst in 2029

Op 5 november deelt de gemeente de hoofdlijnen van het ruimtelijk raamwerk met de gemeenteraad tijdens een informatieve bijeenkomst. Het raamwerk moet eind dit jaar of begin 2027 gereed zijn.

Daarna volgen het omgevingsplan en de benodigde vergunningen. Volgens de voorlopige planning wordt het definitieve omgevingsplan eind 2028 vastgesteld.

Een bouwstart in 2029 noemt de gemeente het meest gunstige scenario. Van Daalen benadrukt dat de planning een inschatting is. Ruimtelijke procedures kunnen vertraging oplopen. “Dus zo nodig stellen we de planning bij.”

Waarover kunnen inwoners meepraten?

Eind dit jaar wil de gemeente gesprekken voeren met direct omwonenden en ondernemers. Volgens Van Daalen bepaalt de gemeente(raad) de uitgangspunten voor de ontwikkeling. Voor inwoners ziet hij vooral ruimte om mee te praten over het uiterlijk van de gebouwen en de inrichting van de openbare ruimte.

Over de bredere ontwikkeling van Ede zijn eerder stadsgesprekken gehouden. Die lieten bij deelnemers ook teleurstelling achter. Uit onderzoek van de Edese Vos naar 242 interne gemeentelijke documenten bleek dat de koers al grotendeels vastlag en deze lijn is door wethouder Van der Schans nadien voortgezet.

Het ontwerp-ontwikkelkader is in november 2025 door de raad vastgesteld en heeft vervolgens ter inzage gelegen. Volgens de gemeente wordt de definitieve vaststelling eind 2026 verwacht.

Voor Nieuw Maanen moeten veel concrete keuzes nog worden uitgewerkt, waaronder welke panden veranderen, waar de woningen komen en hoe de nieuwe buurt aansluit op de bestaande omgeving.

Nieuw Maanen Infographic

Avatar van Marc van der Woude

Marc van der Woude

Combineert onderzoeksjournalistiek en innovatie om de 'tegenmacht' van burgers te versterken. Verbindt bij de Edese Vos journalisten, bronnen en onderzoekers. Gaat tot het gaatje om transparantie te krijgen.

16 reacties

Iedereen is welkom om te reageren. We modereren wel op basis van onze reactieregels.

  • Goed dat jullie dit brengen! 70 meter hoogte is best serieus. Past dat dan in ons dorp? 130.000 inwoners op de langere termijn verwachten ze.

  • Ede is nou eenmaal een stad op het kruispunt van de snelwegen A12, A30 en A50. De randstad is al vol, er moeten nou eenmaal huizen gebouwd worden én ook nog eens centraal gelegen, dus dit is de nieuwe realiteit.

  • Waarom mag Ede geen dorp blijven? Stadsallures leven niet bij inwoners van
    Ede, alleen bij de bestuurders!

      • Ik denk dat groei ook verschillende dingen kan betekenen, objectief en subjectief. ‘1000 woningen erbij’ is bijvoorbeeld groei. Maar als je dat doet op een plek waar nu al iets staat, of waar het gebied een natuurlijke scheidingsgrens vormt tussen verschillende soorten bebouwing binnen de stad, dan is de groei in Nieuw Maanen van het type ‘maar daar stond al wat anders, en dat had al een functie in de stad’. Het is geen groei in de zin van uitbreiding in vierkante meters, zoals in de vroege groeijaren. Dat zal vast verschillend beleefd worden, en er zullen ook verschillende belangen spelen, zoals ‘zal dit de waarde van mijn koopwoning verminderen?’. Dus: inbreiding (transformatie binnen bestaand stedelijk gebied) tegenover uitbreiding (nieuwe grond bebouwen)?

    • Deze inwoner vind Ede wel degelijk een stad en dat geldt evengoed voor velen om mij heen. Ede een dorp noemen is iets dat ik alleen nog ken van vroeger en Ede als dorp is iets dat ook nog wel leeft bij mijn al aardig op leeftijd komende ouders. Maar op stadsrechten na (die heeft Den Haag dacht ik ook niet) heeft Ede wel alles wat een plaats een stad maakt, dus wat mij betreft zijn wel al wel lang voorbij die discussie.

      • Den Haag kreeg officieel stadsrechten op 25 november 1806, van koning Lodewijk Napoleon.

      • Dat Ede nooit stadsrechten heeft gehad, klopt. Maar stadsrechten stammen uit een heel andere tijd en hebben tegenwoordig geen actuele juridische werking. Het waren middeleeuwse privileges, geen maatstaf voor de huidige juridische status van een plaats. Sinds het oude onderscheid tussen steden en dorpen bestuurlijk is verdwenen bij de invoering van de Gemeentewet van 1851, bestaat er geen aparte wettelijke status ‘stad’ meer. ‘Geen stadsrechten’ bewijst dus niet dat Ede tegenwoordig juridisch een dorp is.

        Den Haag laat zien waarom je die begrippen uit elkaar moet houden. In 1806 verhief koning Lodewijk Napoleon Den Haag tot ‘derde stad van het Koninkrijk’. Dat was een officiële verheffing tot stad, maar niet hetzelfde als het verlenen van middeleeuwse stadsrechten. Het oude onderscheid had toen al geen bestuurlijke betekenis meer.

        Of je Ede historisch, alledaags of geografisch een stad of dorp noemt, hangt af van wat je met die woorden bedoelt. Maar de vraag of Ede ooit stadsrechten kreeg, beslist die hedendaagse discussie niet. In hedendaags gebruik is Ede goed als stad te typeren: het is een grote kern met stedelijke voorzieningen en een regionale functie. De gemeente spreekt zelf van ‘Ede-stad’.

        Wie Ede liever een dorp noemt, kan daarmee verwijzen naar de historische oorsprong of het dorpsgevoel. Dat is een kwestie van perspectief en identiteit, niet iets wat uit het ontbreken van stadsrechten volgt.

  • Galvanistraat als in- en uitgangsweg lijkt mij een flessenhals voor het verkeer naar de Keesomstraat. Met 1000 appartementen reken ik op ongeveer 1000 tot 1500 auto’s. Een schatting van een woontoren met 23 verdiepingen op nog eens ongeveer 200 tot 250 auto’s. Hopelijk wordt daar rekening mee gehouden…

    • Denk eens in iets anders dan auto. Bijv. een vrijliggende OV-lijn via ziekenhuis naar station. Dus niet via allerlei verkeerslichten, smalle wegen en (auto) rotondes. En/of vrijliggende fietsroutes die dus niet op rotondes weer samenkomen met ander verkeer. En/of (grote) HUBS, social veilig en met voorzieningen waar ook bovenstaande vervoersvormen op aansluiten. Maar ja, dat vraagt lef van een gemeentebestuur.

    • Galvanistraat is de ‘natuurlijke’ grens van Nieuw Maanen aan de noordzijde en de toegangsweg. Keesomstraat is de ‘natuurlijke’ grens aan de oostzijde en zal hoofdroute zijn van en naar Nieuw Maanen. Met werkverkeer en bezorgers etc erbij zijn er dan 1000- 2000 auto’s die af en aan rijden op dat stuk. Natuurlijk is dat niet alleen absolute groei, want er zullen bedrijfspanden verdwijnen en woningen voor in de plaats komen.

  • In de bouwplannen van Alta-sv voor de Telefoonweg staat duidelijker wat Ede wil en doet: stedelijke verdichting. Zie https://www.alta-sv.nl/projecten/telefoonweg-ede-75-nieuwbouw-appartementen-realisatie-ca-2029/. En dat zetten ze dus nu door in de buitenwijken en nieuwbouwplannen. Tegelijk minder plaats voor de auto. Zo worden we afhankelijker gemaakt van openbaar vervoer dat er tegenwoordig alleen maar slechter op wordt, zeker als je naar het buitengebied moet.

    Stedelijke verdichting betekent ook sociale verdichting dat, gezien de problemen in de echte grote steden, vaak tot problemen leidt. Stedelijke verdichting is het tegenovergestelde beleid van wat we met onze dieren voor hebben: diervriendelijker, geen mega-stallen, geen legbatterijen enz… Welke kant wil Ede op met ons?

  • Meer woonplekken, prima. Helemaal als het betaalbare huur is. Waar ik wel tegenop zie is wéér een fietsbrug. Zeker voor ouderen of mensen met een beperking lastig, net als tunnels (dan moet je ook een deel omhoog fietsen). Zo wordt het langer en zelfstandig thuiswonen wel moeilijk gemaakt. Naar welke kant je ook fietst of loopt voor je boodschappen, je moet een brug op of tunnel in – Stadspoort, Binnenveld, Veldhuizen of richting centrum. Het kruispunt Galvanistraat-Keesomstraat was nu net één van de weinige plekken zonder brug/tunnel om bij een supermarkt te komen.

  • Ik vind het best een interessant plan, want ik denk dat er veel behoefte is aan dit soort woonruimte. Misschien begrijp ik de infographic niet goed, maar is het de bedoeling dat de woontoren 100% sociale huur is (want oranje)? Dat lijkt me dan niet zo’n slim plan. Daarnaast denk ik dat het echt tijd wordt dat Ede ook aan de westkant echt eens serieuze stadsparken gaat aanleggen, voor recreatie en uitloop van al die mensen. Vergelijk het met Arnhem.

    • De invulling is nog niet bekend. Er is dus geen directe relatie tussen de woontoren en sociale huur. Je feedback helpt ons wel om daar bij de kleurtoepassing in de infographic iets scherper op te letten.