Edese Vos
De ChristenUnie verloor bij de gemeenteraadsverkiezingen een derde van haar zetels in Ede. Toch schuift de partij opnieuw aan bij de coalitieonderhandelingen. Waarom kiest een partij die al jarenlang bestuurlijke verantwoordelijkheid draagt, ondanks een duidelijke electorale tik opnieuw voor het bestuur?
Die vraag kwam scherp naar voren onder een verkiezingsvideo van de ChristenUnie over dakloosheid in Ede. In de video blikten lijsttrekker Arie Barendrecht en wethouder Bram van der Beek terug op de afgelopen bestuursperiode onder de slogan: “Niemand hoeft in Ede op straat te slapen.”
Verkiezingsvideo over dakloosheid
Onze redactie stelde daarop de vraag of die positieve toon wel past bij de geschiedenis van het dakloosheidsdossier onder ChristenUnie-bestuur. De partij leverde de afgelopen acht jaar met Leon Meijer en Van der Beek de verantwoordelijke wethouders. In die periode waren er onder meer koude tenten bij het zwembad, sluiting van de nachtopvang, tentjes langs het spoor, een tijdelijke noodopvang in een villa, een verloren rechtszaak over de opvang aan de Stationsweg en opnieuw noodmaatregelen.
Dat betekent niet dat er niets verbeterde. De komst van structurele opvang is zonder meer een belangrijke stap. Maar veel van de maatregelen waar de ChristenUnie nu op wijst, kwamen pas na jaren van discussie, crisismaatregelen en publieke druk tot stand.
Barendrecht reageerde dat juist die problemen laten zien waarom structurele opvang nodig was. Volgens hem is er “niet alleen veel gesproken, maar vooral ook veel gedaan”.
Hoe neem je verantwoordelijkheid?
Op vragen van de Edese Vos zegt Barendrecht dat verkiezingsverlies volgens de ChristenUnie niet automatisch betekent dat een partij uit het bestuur moet stappen.
“Voor de ChristenUnie draait coalitievorming niet om ‘bij de macht blijven’, maar om de vraag: kunnen we vanuit onze overtuiging iets betekenen voor Ede en onze dorpen?” schrijft hij.
De discussie raakt daarmee ook aan een bredere vraag binnen de Edese politiek. Meerdere partijen die de afgelopen jaren verantwoordelijk waren voor dossiers waar veel maatschappelijke discussie over ontstond, keren terug in het nieuwe bestuur. Tegelijkertijd valt op dat niet iedere bestuurspartij op dezelfde manier uit de verkiezingen kwam. Terwijl SGP en GemeenteBelangen winst boekten, verloor de ChristenUnie juist een derde van haar zetels. De andere verliezer, PRO – een fusie van PvdA en GroenLinks – keert niet terug in het college.
Dat maakt de vraag relevanter hoe partijen verkiezingsuitslagen wegen bij coalitievorming. Wanneer is opnieuw besturen een vorm van verantwoordelijkheid nemen – en wanneer mag een verkiezingsuitslag ook politieke consequenties hebben?
Volledige reactie van Arie Barendrecht
“Die vraag begrijpen we goed. Als partij moet je na verkiezingen altijd eerlijk naar jezelf kijken, zeker wanneer je zetels verliest. Tegelijkertijd vinden wij dat verkiezingsverlies niet automatisch betekent dat je geen verantwoordelijkheid meer zou kunnen nemen. Voor de ChristenUnie draait coalitievorming niet om ‘bij de macht blijven’, maar om de vraag: kunnen we vanuit onze overtuiging iets betekenen voor Ede en onze dorpen? Als er inhoudelijke overeenkomsten zijn en we verantwoordelijkheid kunnen nemen voor thema’s die voor ons belangrijk zijn, dan vinden wij het juist logisch om die verantwoordelijkheid niet uit de weg te gaan.
Daarnaast zien we dat in Ede de afgelopen jaren meer samenwerking is geweest tussen coalitie en oppositie. Goede ideeën werden niet automatisch afgewezen omdat ze van een andere partij kwamen. Coalitiedeelname betekent voor ons daarom niet dat anderen buitenspel staan, maar dat je probeert stabiel bestuur te combineren met ruimte voor debat en samenwerking. Tegelijkertijd nemen we het signaal van de kiezer serieus. Minder zetels betekent ook: bescheidener zijn, beter luisteren en kritisch kijken naar wat beter moet. Die opdracht voelen en nemen we serieus.”
Dakloosheid is al langere tijd een probleem in Ede. Deze wethouder stapte relatief jong in deze portefeuille en kreeg direct de problemen en dossiers van zijn voorgangers op zijn bord. Daar hoort ook het dakloosheidsdossier bij. Tegelijk vind ik het promotiefilmpje van de ChristenUnie hierover persoonlijk nogal beschamend.
Bram van der Beek ervaar ik als een integere en betrokken bestuurder. Tegelijk opereert hij binnen een politieke en bestuurlijke werkelijkheid die sterk draait om management en coalitiebelangen – een vak apart.
Ik heb zelf meerdere keren meldingen gedaan vanuit zorg over de dakloosheid in Ede. Daarover hebben we ook gesprekken gehad. Inmiddels heb ik mijn eigen conclusies getrokken.
Politiek gezien is het, binnen de bredere context van de coalitie en formatie, ergens wel logisch dat de ChristenUnie opnieuw aanschuift in het bestuur. Er lopen veel complexe dossiers, juridische trajecten en vertraagde beloftes richting inwoners en organisaties. Tegelijk merk je ook interne verdeeldheid rondom deze portefeuille.
De intenties zijn vaak goed, maar in de praktijk gaat het ook regelmatig mis. Juist daarom lijkt dit mij hét moment voor de ChristenUnie om lessen te trekken. Hoe bestuur je verder in een tijd waarin transparantie steeds belangrijker wordt?
En laat dat nu precies zijn waar de Edese Vos voor staat.
[geredigeerd voor leesbaarheid –red.]