De week van Ede: Gelderse Vallei financieel kwetsbaar

Elk weekend brengt de redactie van de Edese Vos je het belangrijkste politiek-maatschappelijke nieuws van de afgelopen week.

In zeven punten ben je binnen een paar minuten weer helemaal bij.

1. Gelderse Vallei onderaan landelijke ranglijst

Ziekenhuis Gelderse Vallei krijgt opnieuw een 3 in de financiële beoordeling van BDO. Het Edese ziekenhuis staat op plaats 59 van 61 onderzochte algemene ziekenhuizen. De beoordeling gaat over de jaarcijfers van 2025. Gelderse Vallei hield van elke honderd euro aan inkomsten vijftig cent over, tegenover gemiddeld €2,10 bij de onderzochte ziekenhuizen. De aanhoudend zwakke financiële positie beperkt de ruimte voor investeringen in de zorg.

2. Ede zegt afspraken over Openluchttheater op

De gemeente zegt het convenant uit 2016 over het Openluchttheater op. Volgens het college zijn de afspraken niet goed uitvoerbaar en handhaafbaar. Dit seizoen kwamen ruim 120 overlastmeldingen binnen, volgens de gemeente afkomstig van ongeveer tien adressen. Voor 2027 komt er een nieuw vergunningenkader; een nieuw omgevingsplan volgt op zijn vroegst in 2028. Het college wil nog steeds meer grote evenementen toestaan. Of dat kan zonder de buurt verder te belasten, blijft de vraag.

3. Waar kun je terecht als stroom en 112 uitvallen?

In dorpshuis De Zicht in Ederveen is donderdag geoefend met een noodsteunpunt: een plek waar inwoners bij langdurige uitval van stroom, internet en telefonie informatie kunnen krijgen en noodsituaties kunnen melden. Hulpvragen werden via een coördinatiepunt in Barneveld doorgegeven aan de hulpdiensten. Ede werkt aan drie steunpunten: De Zicht, het Westhoffhuis in Lunteren en De Open Hof in Veldhuizen. De gemeente wil uitbreiden naar alle dorpskernen. Het netwerk is nog in ontwikkeling.

4. Mantelzorgers vaker zwaar belast

Veel Edenaren helpen elkaar, maar die inzet vraagt ook veel. Van de mantelzorgers voelde 18% zich in 2024 behoorlijk of zwaar belast, tegenover 11% in 2022. Dat blijkt uit de Sociale Monitor Ede. Bijna de helft van de inwoners deed in 2025 vrijwilligerswerk. Toch voelde 28% zich sociaal eenzaam: zij missen verbondenheid of mensen bij wie ze terechtkunnen.

5. SGP zet vraagtekens bij cultuurinvesteringen

De SGP wil opnieuw kijken naar de combinatie van grote investeringen in de Westhal en de Basis. Met toekomstige bezuinigingen in zicht mag daar volgens de coalitiepartij een keuze worden gemaakt. GemeenteBelangen pleit juist enthousiast voor een volwaardig poppodium in de Westhal. De ChristenUnie wil de zaal ook voor andere maatschappelijke en culturele activiteiten gebruiken. De begroting krijgt brede steun binnen de coalitie, maar de moeilijke financiële keuzes volgen nog. Vanaf 2028 komt Ede jaarlijks ongeveer €10 miljoen tekort.

6. Al Amana College begint met 40 leerlingen

De eerste islamitische middelbare school van Ede is sinds september begonnen met zo’n 40 tot 45 leerlingen. Vrijdag is de officiële opening. Het Al Amana College aan de Bovenbuurtweg biedt nu onderwijs voor leerjaar 1 en 2. De leerlingen komen vooral uit Ede, maar ook uit omliggende plaatsen. De school hoopt volgend schooljaar ongeveer zestig nieuwe leerlingen te verwelkomen.

7. Ede wil fouten anders behandelen dan fraude

Een vergissing bij een uitkering vraagt om een andere reactie dan bewuste fraude, vindt de gemeente. Bij de handhaving werden in 2025 vaker waarschuwingen gegeven en iets minder boetes opgelegd. Tegelijk namen hercontroles en verzoeken om fraudeonderzoek toe. Of de aanpak ook beter werkt, is nog lastig te beoordelen: de registratie geeft onvoldoende inzicht in de afwegingen en resultaten.