Edese journalistieke aanpak krijgt navolging

Wat ruim drie jaar geleden begon als een journalistiek experiment in Ede, maakt inmiddels deel uit van een bredere beweging. De Edese aanpak inspireert ook journalisten elders in het land om onafhankelijke initiatieven te starten en de lokale democratie te controleren.

In de meeste Nederlandse gemeenten ontbreekt een kritische, controlerende pers. Slechts een handvol beschikt over een journalistieke waakhond die zich structureel richt op onderzoeksjournalistiek in het belang van inwoners. De praktijk in Ede laat zien dat dit geen uitgemaakte zaak is, dat de lokale journalistiek kan worden vernieuwd – en dat blijft buiten de gemeentegrenzen niet onopgemerkt.

Van Rhenen tot Brabant 

In augustus vorig jaar ging in Rhenen de Rhenense Raaf van start: een zelfstandig medium voor inwoners van Rhenen, Elst en Achterberg. Het initiatief staat volledig op eigen benen, maar bouwt wel voort op de inzichten en ervaringen die in Ede zijn opgedaan. Met een kritisch-betrokken nieuwsbrief volgt de redactie de lokale besluitvorming; binnen vier maanden bereikte het platform al meer dan 2.000 inwoners (10 procent van de bevolking).

De Edese ervaringen dienen ook op andere plekken als inspiratiebron of klankbord. Zo startte journalist Rens van der Plas in Brabant het platform Woeste Grond en bezochten al meerdere pioniers Ede om beter voorbereid te kunnen starten.

Samenwerken en krachten bundelen 

Daarnaast is een actieve uitwisseling ontstaan met journalistieke platforms in onder meer Almere, Arnhem, Amersfoort, Castricum en Rotterdam. Redacties leren zo van elkaars aanpak.

Om van losse initiatieven een stevig netwerk te maken, is de Lokale Alliantie gestart. Binnen dit netwerk wisselen lokale pioniers praktijkkennis en ervaringen uit. Door te delen wat werkt en wat níét werkt, helpen de deelnemers elkaar om hun platforms te versterken.

Op 19 september wordt de Lokale Alliantie tijdens het Nederlands Journalistiek Festival in Deventer officieel gelanceerd. Dat gebeurt aansluitend op een presentatie van Marc van der Woude over de lessen uit ruim drie jaar pionieren met lokale onderzoeksjournalistiek bij de Edese Vos.

De landelijke beroepsvereniging NVJ volgt de Edese aanpak al vanaf de start. Waar vaktijdschrift VillaMedia in het beginjaar al schreef over hoe de Edese Vos het ‘slaperige stadje op de Veluwe wakkerschudde’, interviewde de NVJ onze hoofdredacteur voor de zomer uitgebreid over hoe het project zich sindsdien heeft ontwikkeld.

Draagvlak in Ede 

Dat de Edese Vos deze rol heeft kunnen spelen, is dankzij het lokale draagvlak. Inmiddels maken ruim 540 inwoners en ondernemers het platform mogelijk met een vaste maandelijkse of jaarlijkse bijdrage.

Hoewel dit nog niet alle kosten dekt, is dankzij deze achterban wel een stevige basis ontstaan: een onafhankelijke journalistieke waakhond die niet alleen de eigen gemeente scherp houdt, maar ook helpt om lokale journalistieke innovatie elders in het land een duwtje in de rug te geven.

Bouw mee aan onafhankelijke onderzoeksjournalistiek

Wat in Ede is opgebouwd, bestaat dankzij inwoners die vinden dat een democratie niet zonder kritische waakhond kan.

Onze redactie werkt bewust zonder structurele subsidies of grote uitgevers. Onze kracht is het lokale draagvlak in Ede. Met jouw steun houden we het lokaal bestuur scherp én helpen we de lokale onderzoeksjournalistiek in Nederland een stap verder.

Word ook supporter van de Edese Vos. Dat kan al met een vaste maandelijkse bijdrage van 5 euro of een jaarlijkse donatie vanaf 60 euro.

→ Word supporter