Het Edese FVD-raadslid Ryan Essenstam likete op Instagram een video met het Wehrmacht-marslied Erika, meldt de Volkskrant. De tablet die hij in de raad gebruikte had hij voorzien van een remigratiesticker van Voorpost, een groep die de AIVD als rechts-extremistisch aanmerkt.
In juli was Essenstam bij een remigratiedemonstratie bij het Europees Parlement in Brussel, blijkt uit foto’s die hij zelf op Instagram plaatste. Hij promootte daarbij de sprekers, onder wie de extreemrechtse Vlaming Dries Van Langenhove, die werd veroordeeld voor racisme en Holocaustontkenning. Er zijn aanwijzingen dat hij in maart ook een extreemrechtse mars in Leuven bezocht. Na publicatie van de Volkskrant en vragen van de Edese Vos is zijn Instagram-account verdwenen.
Erika met geweerschoten
Erika is een marslied van de Wehrmacht en een van de bekendste liederen uit nazi-Duitsland. Het werd geschreven door Herms Niel, die meer marsen voor het naziregime schreef, en het naziregime verspreidde het lied als onderdeel van zijn militaire propaganda. Duitse soldaten zongen het tijdens de Tweede Wereldoorlog, ook bij de inval in Nederland in mei 1940. De tekst zelf gaat over een soldaat die aan zijn geliefde denkt, maar het lied is onlosmakelijk verbonden met het nationaalsocialisme.

In de video, die ook op YouTube staat, wordt het lied gespeeld door met een semiautomatisch vuurwapen op verschillende metalen schietschijven te schieten. De maker presenteert het als een lied over een heidebloem. Een zogeheten hondenfluitje: een boodschap die voor buitenstaanders onschuldig klinkt, maar ingewijden direct herkennen als nazimuziek, die zo ongemerkt kan rondgaan op sociale media.
Essenstam is een van zeven FVD-politici die volgens de Volkskrant de afgelopen weken waardering lieten blijken voor antisemitische en neonazistische berichten. De krant noemt ook FVD-politici in Breda, Den Bosch, Arnhem en Vlissingen.
Voorpost-sticker op tablet
Over de sticker op zijn tablet gingen raadsleden van meerdere fracties met elkaar in gesprek, onder wie Robin Bongers-Karmaoui van PRO en Sam Elfvering van D66. Bongers dacht eerst dat het om een Prinsenvlag ging en sprak de toenmalige FVD-fractievoorzitter Gerarda van Harten erop aan, waarna zij Essenstam aansprak. “Hij liet me toen zien dat het niet een Prinsenvlag was”, zegt Bongers. “Strikt genomen was dat waar.” Het bleek een remigratiesticker. Toen de Edese Vos Bongers een remigratiesticker van Voorpost liet zien, zei hij: “Ja, dit is hem volgens mij.” De sticker toont een opstijgend vliegtuig in de kleuren van de Prinsenvlag.
Het oranje-wit-blauw was de vlag van de opstand tegen Spanje onder Willem van Oranje. Maar de NSB maakte er in de jaren dertig en veertig haar symbool van. De vlag wapperde ook bij de Hagespraken die de NSB van 1936 tot 1940 op de Goudsberg bij Lunteren hield, de massabijeenkomsten waar Mussert zijn aanhang toesprak. Tegenwoordig wordt hij vooral gebruikt door extreemrechtse groepen als Voorpost en de Nederlandse Volks-Unie. Daardoor geldt de vlag in Nederland als omstreden.
De AIVD en de NCTV rekenen Voorpost dit jaar tot de rechts-extremistische groepen in Nederland en Vlaanderen, samen met onder meer Active Club Dietsland en Wolvenrad, twee groepen uit de Zembla-documentaire. Voorpost streeft naar een Groot-Nederland waarin Nederland en Vlaanderen worden verenigd. Volgens de AIVD en de NCTV is “remigratie” in rechts-extremistische kringen een verkapte term voor de gedwongen deportatie van migranten en Nederlanders op basis van huidskleur of migratieachtergrond.
De PRO-fractie heeft haar zorgen over de uiting gemeld bij de burgemeester.
Remigratie in Brussel en Leuven
Op 15 juli kwamen aanhangers van de campagne Save Europe Act bijeen op de Place du Luxembourg, bij het Europees Parlement in Brussel. De burgemeester had de demonstratie verboden, maar de Raad van State vernietigde dat verbod enkele uren van tevoren.
Essenstam was erbij. In zijn Instagram-stories plaatste hij foto’s vanuit het publiek van het podium met de tekst “Remigration – Save Europe”. Hij tagde de campagne en twee sprekers: de Poolse Europarlementariër Dominik Tarczyński, met de hashtag #belikepoland, en de Vlaming Dries Van Langenhove. Ook Martin Sellner en Eva Vlaardingerbroek waren aanwezig.
De Save Europe Act, opgezet door onder anderen Sellner en Vlaardingerbroek, wil een stop op nieuwe migratie van buiten het Westen en een EU-breed “remigratieprogramma”. De Europese Commissie weigerde het initiatief in juli te registreren als Europees burgerinitiatief. Volgens de Commissie is het in strijd met de waarden waarop de Europese Unie is gebouwd, en mag de democratie niet worden gebruikt voor de “strijd voor remigratie”. Het was de eerste keer dat de Commissie een burgerinitiatief om die reden afwees.
Dominik Tarczyński (PiS) is bevriend met de Britse extreemrechtse activist Tommy Robinson en liet op diens rally in Londen de menigte “Send them back” scanderen, een oproep om migranten terug te sturen. Afgelopen zomer zei hij over de Poolse grens: “Do not come to the Polish border or you will be dead. Shot dead”, gericht aan “jihadisten”. Later herhaalde hij die waarschuwing in interviews, toen aan migranten die Poolse soldaten iets aandoen. Groot-Brittannië weigerde hem dit voorjaar de toegang, en de Poolse minister van Buitenlandse Zaken Radosław Sikorski noemde hem “een losgeslagen extremist”.
Dries Van Langenhove richtte de extreemrechtse jongerenbeweging Schild & Vrienden op. Hij is onherroepelijk veroordeeld tot een jaar cel met uitstel voor racisme en negationisme, het ontkennen of goedpraten van de Holocaust, en voor overtreding van de wapenwet. In mei veroordeelde de rechtbank in Leuven hem bovendien in eerste aanleg tot een boete van 4.000 euro voor het aanzetten tot haat en het verspreiden van denkbeelden over rassensuperioriteit, tijdens een lezing op uitnodiging van de NSV. Hij is daartegen in beroep gegaan.
Volgens een bron van de Edese Vos was Essenstam in maart ook in Leuven. Op 26 maart liep de NSV daar door de stad onder de leus “Red onze natie, remigratie!”, met onder anderen Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken. De mars liep uit op geweld. We hebben Essenstam gevraagd of hij daarbij was.
Royementen na Zembla
Het Volkskrant-onderzoek volgt op de Zembla-documentaire De neonazi-files, waarin FVD-leden te zien zijn bij neonazistische vechtavonden en bij een Hitlerherdenking in Luxemburg. Na de uitzending royeerde FVD zes leden, onder wie de Bossche fractievoorzitter Ramon van Asch.
Of het liken van nazicontent voor FVD een grens overschrijdt, is onduidelijk. Op de vraag van de Volkskrant of lidmaatschap van een neonazistische vechtclub verenigbaar is met dat van FVD, gaf woordvoerder Milan Schenk geen antwoord. Hij zei alleen dat de partij mensen beoordeelt op hun “individuele gedragingen”. Op vragen over het gedrag van FVD-politici op sociale media reageerde de partij niet. Hoogleraar rechtsextremisme Léonie de Jonge noemt de royementen in de krant vooral een reactie op de schokkende beelden, en geen echte breuk met dat gedachtegoed.
Al vóór de gemeenteraadsverkiezingen was er discussie over extreemrechtse kandidaten op FVD-lijsten elders in het land. Toen de Edese Vos in februari lijsttrekker Gerarda van Harten vroeg hoe FVD zijn kandidaten screent, antwoordde ze: “Geen idee. Dat zou je bij het hoofdkantoor moeten vragen. Ik heb daar natuurlijk geen invloed op.” FVD kwam bij de verkiezingen in maart met drie zetels in de Edese raad.
Reacties gevraagd
De Edese Vos heeft Ryan Essenstam, fractievoorzitter Huibert van Silfhout, het landelijk partijbestuur van FVD, burgemeester René Verhulst en de griffie om een reactie gevraagd. Als we die ontvangen, melden we dat in een volgend artikel.
Een betoging van Voorpost, S&V, Geuzenbond en NSV voor remigratie in Antwerpen.









Schrijf een reactie
Iedereen is welkom om te reageren. We modereren wel op basis van onze reactieregels.